Vücud Diliyle Yalanı Tespit Etmek

05 09 2012 | Ekleyen: | Konu: En Çok Okunanlar, Vücud Dili

Güvenlik personeli günlük işleri sırasında karşılaştıkları bir çok durumda sorular sormak ve aldıkları cevaplara karşı işlem yapmak durumunda kalırlar. Bu iletişim, çoğu zaman giriş kontrol noktalarında kimlik tespiti, ziyaret sebebi, vb sorular çerçevesinde olabileceği gibi, devriye sırasında karşılaşılan bir şüpheliyle yapılan mülakat çerçevesinde veya güvenlik ihlallerinin soruşturulması sırasında yapılan bir araştırma kapsamında da olabilmektedir.

Bu noktadan hareketle, güvenlik görevlisi yönelttiği sorulara aldığı cevapların doğruluk derecesini analiz etmek için beden dilinin sağladığı imkanlardan faydalanması en pratik yöntem haline gelmektedir.  

Bu yazımızda beden dilini okuyarak yalanı tespit etmek için bazı pratik ve kolay yöntemlere değineceğiz. Sürekli belirttiğimiz üzere, beden dilinin sadece bir kelimesini yorumlamak yanlış sonuçlara varmamıza sebep olabilir. Özellikle yalan söyleyen bir kişinin sadece bir hareketi değil, mümkünse tüm hareketleri değerlendirilmeli, bu mümkün değilse en azından bir-iki belirtiyle daha bulgular desteklenmelidir.

Çok eski zamanlardan beri doğru sözü desteklediği bilinen en eski beden dili hareketi avuç içlerinin gösterilmesidir.  Yabancı filmlerdeki mahkeme salonlarında tanıkların ifade vermeden önce yemin ederken avuç içlerini göstererek yemin etmesi, veya bizim kültürümüzde de olduğu gibi kutsal kitaba avuç içiyle dokunulaarak yemin edilmesi bu özelliğin kültürel yansımalarıdır.

Bir kişinin avuç içini göstererek konuşması onun büyük ihtimalle doğru söylediğinin, konuşurken ellerini arkaya saklaması yalan söylediğinin işaretidir. Hatta, yalan söylediğini saklamak için avuç içlerini açarak konuşan bir kişinin bir süre sonra doğruları söylemeye başladığı da gözlemlenmiştir.

Diğer taraftan, yalan söyleyen kişilerin farkında olmadan elleriyle ağızlarını farkında olmadan kısmen veya tamamen kapattıkları da görülmektedir. Küçük çocukların beyaz yalanlar söylerken veya utandıkları bir şeyden bahsederken ağızlarını kapattıklarını hatırlarsınız ki, bu hareket ağızdan çıkan bir utanç vesilesini engelleme iç güdüsünden ibarettir. 

Aynı refleks her yaştan insanlarda görülebilir. Yukarıdaki resimde görüldüğü gibi, beyin kişiden bağımsız olarak, ağızdan çıkan bir yalanı engellemek için avuç içini ağızı kapatmakla görevlendirir. Bazı durumlarda, parmakların sadece bir kaç tanesi  bu görevi yaparken, bazen de el yumruk halini alabilir. Bazı insanlar, istemeden ağzına götürdüğü elinin bu hareketini örtmek için, yalandan öksürebilirler veya boğazını temizleme hareketi yapabilirler.  

Konuşurken ağzını kapatan bir kişinin yalan söylüyor olma ihtimali çok yüksektir. Eğer, bu hareketi yapan kişi dinleyici durumundaysa, büyük ihtimalle karşı tarafın yalan söylediğini düşünüyordur.

Yalanın tespit edilmesinde kullanılan diğer bir el-yüz hareket kombinasyonu da elin buruna değdirilmesidir ki, bu hareket burnun kaşınması, parmaklarla hafifçe sıkıştırılması ve işaret parmağının yatay bir hareketiyle sıvazlanması gibi hareketleri de içerebilir. Hatta bu hareketi nispeten uzun bir süreyle yapan bir kişinin büyük bir yalan söylediği yorumu yapılabilir.

 

 Yalan söylendiğinin başka bir işareti ise, aşağıdaki şekilde olduğu gibi konuşurken elle göze temas edilmesi veya gözün kaşınmasıdır. Bu hareket, yalan söyleyen kişinin söylediği yalan nedeniyle bilinç altında karşı taraftan utanmasının bir yansımasıdır. Eğer söylenen büyük bir yalansa, kişinin tavana bakması kuvvetle muhtemeldir. 

 

Yalan söyleyen kişinin verdiği diğer bir işaret ise, elin kulak bölgesindeki hareketlerdir. Bu hareket, çocukların ayıp bir şey duyduklarında kulaklarını kapatmalarının yetişkin versiyonudur. Kişi, yalan söylerken eliyle kulağını kaşıyabilir, kulak memesine dokunabilir veya kulağının arkasını sıvazlayabilir.

 

 

Bunların yanında, yalan söyleyen kişilerin boyun bölgesinde bir hassasiyet, terleme ve sıkıntı meydana geldiği ve yalan söyleyen kişilerin rahatlama ihtiyacı nedeniyle gömlek yakalarını gevşetmeye çalıştıkları da bilinmektedir.

Buraya kadar olan konuları formüle etmek gerekirse, aşağıdaki şekilde yer alan 3 maymun hareketini hatırlamakta fayda var. en baştaki maymun yalanı duymak istemediği için kulağını kapatıyor, ortadaki yalan söylememek için ağzını kapatıyor, en sağdaki ise, yalanı görmemek için gözünü kapatıyor.  Belli belirsiz olarak bu üç hareketin benzeriyle karşılaşırsanız, karşı taraftaki kişinin yalan söylüyor olma ihtimali yüksektir.

Şüphesiz bu yargıya varmadan önce dikkatli olmak birinci şarttır. Öncelikle, bu hareketlerin gözlemlendiği ortamı dikkate almak gerekir.  Güvenlik görevlisi olarak soru sorduğunuz bir kişide bu hareketleri gözlemlediğinizde, kişinin yalan söylemekten ziyade o anda başkalarının bilmesini istemediği bir özelliğini gizleme güdüsünün varlığı da söz konusu olabilir. Veya, sorulan soruya doğru cevap vermek istemesine rağmen içinde bulunulan ortamda doğru söylemeyi uygun görmüyor olabilir.  Böyle bir durumda, kişinin daha rahat edeceği bir ortam yaratmak, örnek olarak ortamdaki kişi sayısını azaltmak  uygun olur. 

Diğer taraftan, bu hareketleri sergileyen kişi sizin bu soruları neden sorduğunuz konusunda emin olmayabilir ve bundan endişe duyuyor olabilir. Böyle bir durumda, karşı tarafın sergilediği beden dili sizin yanlış kararlar vermenize sebep olabilir ki, bunu engellemek için sorularınızı net ve anlaşılır bir üslupla sormanız önem kazanır.

Sonuç olarak, Güvenlik görevlisi olarak bu işaretleri doğru okuyabilmeniz için öncelikle açık ve anlaşılır sorular sormanız,  kişisel bölge sınırlarına uymanız ve karşı tarafta gereksiz endişe yaratmayacak şekilde davranmanız gerekir. Aynı zamanda, bu işaretleri doğru bir şekilde fark edebilmeniz için kişiyle aranızda kürsü, masa, resepsiyon bankosu gibi herhangi bir görüş engeli olmamalıdır.  Diğer önemli bir nokta ise, soruların muhatabı ile aynı cinsiyetten bir güvenlik görevlisinin soruları sorması, karşı tarafın gereksiz endişelerle yanlış sinyaller vermesini engelleyecektir.

Kaynak

   

Yorum Yapın