Sivil Havacılık ve Özel Güvenlik Yazı Dizisi

03 12 2011 | Ekleyen: | Konu: Güvenlik Uzmanlık Alanları, Sivil Havacılık Güvenliği, Sivil Havacılık Ve Özel Güvenlik-Tez

 

Hazırlayan

Ahmet Kenan SAYIN (Öğretim Görevlisi)

E-mail: aksayin44@gmail.com

 

Bu yazımızda sizlere yüksek lisans tez çalışmasında araştırma çalışmam olan; özel güvenliğin görev aldığı sivil havacılık güvenliği alanı ve hava meydanları hakkında temel bilgiler vermeyi istiyorum. Bir havalimanı güvenliğini tümüyle kavrayabilmemiz için öncelikle sivil havacılık ve önemi hakkında biraz bilgi sahibi olmamız gereklidir.

SİVİL HAVACILIK nedir?

Sivil havacılık kısaca; sivil kelimesinden anlaşılacağı üzere askere ait olmayan, havacılık faaliyetleri olarak tanımlanabilir.

Havacılığın gelişimiyle birlikte, 1936 yılından sonra hava taşımacılığında balonların yerini uçaklar almaya başlamıştır. İkinci Dünya Savaşı?ndan sonra sivil havacılık doğmuş ve gelişmeye başlamıştır.

Sivil Havacılık Güvenliği ve Gelişimi Hakkında

Sivil havacılık güvenliğinin temellerini Uluslararası Sivil Havacılık Sözleşmesi (Chicago ? 1944) ve ICAO?nun kurulmasıyla atılmıştır. 1960?lı ve 1970?li yıllar sivil havacılık güvenliği için önemli gelişmelerin kapısını aralayan uçak kaçırma ve uçak düşürme eylemlerinin yoğun yaşandığı bir dönemdir. Dünyada sivil havacılığa karşı yapılan ilk eylemleri sıralayan Merarı, ?Sivil Havacılığa Karşı Saldırılarda Eğilimler ve Dersler (Attacks On Civil Aviation: Trends and Lessons) başlığı altındaki yazısında, havacılığa yönelik saldırıların temel özelliklerinin yıllardır değişmediğini söyleyerek ilk uçak kaçırma eyleminin siyasi şantaj amacıyla Temmuz 1968 yılında yapıldığını, ilk terörist bombalama eyleminin havadaki bir uçakta, Mayıs 1949 yılında gerçekleştiğini, bir uçağa ilk silahlı saldırının uçak yerdeyken Haziran 1968 yılında ve ilk plansız silahlı saldırının ise Mayıs 1972 yılında havaalanındaki yolculara yönelik olarak gerçekleştiğini belirtmektedir (Merarı, 1999: 9).

1930 ? 2001 yılları arasında, yani uçağın ticari bir araç olarak kullanılmasından başlayarak havacılık açısından önemli bir tarih ve olay olan 11 Eylül (2001) saldırılarına kadar olan süre içerisinde, amaçları farklı olmak kaydıyla yaklaşık olarak 1007 uçak kaçırma hadisesi yaşanmış veya bu tür bir olaya teşebbüs edilmiştir. Bu eylemler sonucunda ise 1060 kişi hayatını kaybetmiştir.

Sivil havacılık güvenliğinin ilk uçak kaçırma olaylarıyla dünya gündemine geldiği söylenebilir. 1958 yılında Fidel Castro?nun Küba?da iktidara gelmesi, uçak kaçırma olaylarının seyrini değiştiren önemli bir olay olmuştur. Çünkü Castro?nun iktidarı Küba ile ABD arasında siyasal gerilimi de arttırmıştır. Siyasal gerilim arttıkça uçak kaçırma olayları iki ülke arasında sıkça yaşanmaya başladığı görülmektedir. ABD?den Küba?ya yönelen uçak kaçırma olayları sonucunda dev Amerikan Hava Ulaşım Şirketlerinin oluşturduğu baskı, dünya kamuoyunun uçak kaçırma olaylarına karşı dikkatini çekmeyi başarmış ve uçak kaçırma olayları bir suç olarak kabul edilmiş, eylemlere karşı ilk önlemi de Amerika (ABD) hükümeti almıştır.

Sivil havacılık güvenliği;

  • Uçakların hem bir ulaşım aracı, hem de bir savaş aracı olarak kullanılması,
  • İnsanların hızı ve konforu sebebiyle havayolu ulaşımını tercih etmeleri,
  • Uçak güvenliğinin hassas olması nedeniyle güvenlik kontrollerinden geçecek bir yasaklı madde veya her türlü silah ile bir uçağın kaçırılabileceği,
  • Bir uçağın havada tüm ülkeler için bir tehdit oluşturduğu,
  • Uçak kazalarında uçakta bulunan insanların çoğunun öldüğü,
  • Terörist gruplarınca hava meydanlarında veya bir uçakta yapacakları eylemlerin tüm dünyada ses getireceği ve büyük ekonomik kayıplara sebep olacağı,

gibi başlıca nedenlerden dolayı hem devletler hem de tüm insanlar için önemlidir.

Sivil havacılığa yönelik saldırılarla;

–     Çok sayıda insan ölmekte,

 –     Kamusal güvenlik üzerinde olumsuz etkiler oluşmakta, özellikle psikolojik açıdan insanlar olumsuz etkilenmekte,

 –     Hava ulaşımı sekteye uğramakta ve büyük ekonomik kayıplar görülmektedir.

Sivil havacılık güvenliğinin temellerini ve gelişimini anlayabilmek için Türkiye?de ve dünyada meydana gelmiş olayların yanında, dünyadaki ve Türkiye?deki sivil havacılık düzenlemelerini, kurumlarını ve Türkiye?deki hava meydanlarında yürütülen faaliyetleri de çok iyi bilmemiz gereklidir?

(Bu yazımızda kısaca bilgi verdiğimiz sivil havacılık alanında diğer yazılarımız da  dünyadaki ve Türkiye?deki sivil havacılık düzenlemelerini, kurumlarını ve Türkiye?deki hava meydanlarında yürütülen faaliyetleri tanıtmaya gayret edeceğiz. Görüşmek dileğiyle?)

                                                                                 

 

 

   

Tags:

Yorum Yapın