Sivil Hava meydanları, Limanlar ve Sınır Kapılarında Güvenliğin Sağlanması, Görev ve Hizmetlerin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik (97/9707)

05 04 2012 | Ekleyen: | Konu: Mevzuat, Sivil Havacılık Güvenliği, Sivil Havacılık Ve Özel Güvenlik-Tez

Bu yazı Öğr. Gör. Ahmet Kenan SAYIN’ın “Sivil Havacılık Güvenliğinde Özel Güvenlik Hizmetlerinin Etkinliğinin İncelenmesi; (Esenboğa Havalimanı Örneği)” isimli tez çalışması kaynak alınarak hazırlanmıştır. (aksayin44@gmail.com)

 

5442 Sayılı İl İdaresi Kanunun Ek 1?inci maddesine dayanılarak hazırlanan bu yönetmeliğin amacı  

  • Sivil hava meydanlarında, limanlarda ve sınır kapılarında güvenlik ve diğer hizmetlerin tek otoritenin yönetimi altında düzenli ve etkin bir biçimde yerine getirilmesi,
  • sivil hava meydanlarında Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) ve Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC) tarafından belirlenen güvenlik önlemlerinin alınması,
  • sivil hava meydanları, limanlar ve sınır kapılarında görevli kuruluşlar arasında koordinasyon ve işbirliğinin sağlanmasında mülki idare amirlerinin görev, yetki ve sorumluluklarının belirlenmesidir. 

Yönetmelik 14.8.1997 tarihinde resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmelik sivil hava meydanlarında, limanlarda ve sınır kapılarında genel güvenlik, giriş çıkışların düzenlenmesi, görevli kuruluşların teknik ve ticari faaliyetleri hariç görev ve hizmetlerinin denetimi, kurumlar arası işbirliği ve koordinasyonun sağlanması, vali ve mülki idare amirlerinin sorumlulukları konularını kapsamaktadır  

Bu yönetmeliğin ikinci bölümünde Vali?nin görev yetki ve sorumlulukları açıklanmıştır. Vali, kapsam içine giren yerlerdeki kuruluşların teknik nitelikteki hizmetleri ile ticari faaliyetleri dışındaki görev ve hizmetlerinin yönetmelikte belirtilen biçim ve ölçüde yerine getirilmesi amacıyla (özetle);

  • Görevli kuruluşlar arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlamak ve denetlemekle,
  • Sivil hava meydanlarında gerekli güvenlik önlemlerini almak, özel ve genel kolluk kuvvetlerinin tam bir işbirliği halinde çalışmalarını temin etmek  
  • Sivil hava meydanlarında giriş ve çıkışların düzenli bir şekilde yapılması, can ve mal güvenliğinin sağlanması, muhtemel yasadışı eylemlere karşı gerekli tertip ve tedbirlerin alınması, yolcu ve eşya trafiğinin güven içinde yürütülmesi amacıyla gerekli önlemleri almak, aldırmak ,
  • Hizmetlerle ilgili yatırımların zamanında gerçekleştirilmesi için gerekli gördüğü önlemleri belirleyerek bunların uygulanması için ilgili bakanlık ve kuruluşlara önerilerde bulunmak,
  • (ICAO) ve (ECAC) başta olmak üzere, Türkiye?nin katıldığı uluslar arası sivil havacılıkla ilgili sözleşmelerle, ikili hava ulaştırma anlaşmaları ve uluslararası diğer anlaşma ve belgelerin gereklerini takip etmek,
  • Resmi ve özel kuruluşlara bağlı personelin uluslararası standartlara uygun Milli Sivil Havacılık Güvenlik Eğitim Programı ve Milli Sivil Havacılık Güvenlik Eğitim Programında belirtilen eğitimlerini sağlamak,
  • Sivil havaalanlarında meydana gelebilecek muhtemel olaylara karşı güvenlik talimatı, muhtemel hareket tarzı planı, acil durum planı, yasa dışı müdahale eylemlerine karşı yapılacak işlemlere dair yönergeye ve talimatları ilgili kurum ve kuruluşlarla birlikte koordine ederek hazırlanmasını ve bunların uygulanmasını sağlamak 

Vali, belirtilen bu yetkileri sivil hava meydanında 5442 sayılı Kanun kapsamında mülki idare amiri sıfatıyla sürekli olarak görevlendireceği vali yardımcısına veya kaymakama devredebilir.

Yönetmelikte geçen yetkilerin genel olarak havaalanındaki yetki karmaşasını veya yönetim ve karar alımlarında karşılaşılan zorlukları en aza indirdiği söylenebilir. Çünkü havaalanları birçok kurum ve kuruluşun ortak olarak hizmet verdiği, karmaşık kuralların yer aldığı özellikle güvenlik önlemlerinin her alanda üst seviyelerde uygulanmasının gerekli olduğu, ulusal ve uluslararası kurallara tabi olan bir yerdir.

Bu yönetmelikte yetkilerden başka diğer önem arz eden konulara da yer verilmiştir. Bu konuları da havaalanı güvenliği ile ilgili olarak incelememiz günümüzdeki havaalanı güvenlik işleyişini ve özel güvenliğin bu işleyişteki yerini kavramamızı sağlayacaktır.

Yönetmelikte giriş çıkışlar ve giriş kartlarıyla ilgili hava meydanlarında resmi ve özel kuruluşlara bağlı tüm personel ile araçlara verilecek giriş kartlarının emniyet birimlerince gerekli güvenlik tahkikatı yapıldıktan sonra mülki idare amirliklerince onaylanarak verileceği, giriş kartlarıyla ilgili esasların ilgili birimlerin görüşü alınarak, mülki idare amirlerince hazırlanıp vali tarafından onaylanarak yürürlüğe girecek yönergelerle  belirleneceği  belirtilmiştir.

Giriş çıkışlar ve giriş kartları havaalanı güvenliğinin sağlanmasında önemli bir yere sahiptir. Giriş kartlarıyla ilgili esasların ilgili birimlerin görüşü alınarak mülki idare amirlerince hazırlanması, havaalanında güvenliğin ortak bir havuzda toplanarak karar alındığının bir göstergesidir.

Mülki idare amirine yönetmelikte arama yetkisi verilmiş bu yetkiyle mülki idare amirinin genel güvenlik ve kamu düzeni bakımından gerekli gördüğü hallerde sivil hava meydanlarında binaları, uçakları, helikopterleri, her türlü deniz ve kara taşıtlarını, giren çıkan yolcular ile buralarda görevli kamu ve özel kuruluşların tüm personelinin üstlerini, araçlarını ve eşyalarını aratmaya yetkili olduğu, aramaların gümrüklü alanlarda gümrük ve gümrük muhafaza, diğer sahalarda ise kolluk görevlileri tarafından yapılacağı belirtilmiştir..

Hava meydanlarında gerekli tedbirlerin zamanında alınması amacıyla görevli kamu kuruluşları elde ettikleri bilgileri görev alanları içerisinde gereğini yapmakla birlikte ilgili birimlere ve mülki idare amirine hemen iletmek ve varsa mülki idare amirinin, emirlerine göre hareket etmekle yükümlüdür.

Kuruluşlar mülki idare amirinin talebi üzerine birbirlerine geçici olarak personel, araç ve gereç yardımı yaparlar. 

Yönetmeliğin üçüncü bölümü ?Güvenlik Tertip ve Tedbirleri?? başlığı altında;

  • Güvenlik Tedbirleri,
  • Merkez Güvenlik Kurulu,
  • Güvenlik Komisyonu,
  • Güvenlik Kuvvetlerinin Koordinasyonu,
  • Havaalanı Güvenliği,
  • Muayene ve Kontrol Usulleri,
  • Uçağa Geçiş Kontrolleri,
  •  Güvenlikle İlgili Diğer Hususlar,
  • Uçak Güvenliği,
  • VİP Salonları,
  • Karşılayıcı ve Uğurlayıcılar,    
  • Alınan Tedbirlerin Denetimi,
  • Güvenlik, Eğitim Araştırma ve Denetleme Birimi,
  • Limanlarda Alınacak Tedbirler,
  • Limanlardaki Güvenlik Makamları,
  • Sınır Kapılarında Alınacak Tedbirler şeklinde sıralanan madde başlıklarından oluşmaktadır.

Güvenlik tedbirleri, başlığı altında mülki idari amirinin, kamu ve özel sektöre ait havaalanlarında (ICAO) ve (ECAC) tarafından belirlenen güvenlik önlemlerinin alınmasında, havaalanları, limanlar ve sınır kapılarında can ve mal güvenliğinin sağlanmasında, yolcu ve eşya trafiğinin güvenlik içerisinde yürütülmesinde, yasadışı müdahale, yangın ve diğer tehlikelere karşı korunması amacı ile gerekli tedbirleri alması, aldırması ve denetlemesi görevinin bulunduğu bu görevin yerine getirilmesinde Maliye, Sağlık, Ulaştırma, Turizm Bakanlıkları ile Gümrük Müsteşarlığı, İçişleri Bakanlığı ve Mülki İdari Amirlerine gereken desteği sağlama ve işbirliğinde bulunması gerektiği belirtilmektedir.

Merkez Güvenlik Kurulu başlığı altında Merkez Güvenlik Kurulunun amacının; ülke genelindeki sivil havaalanları, limanlar ve sınır kapılarının, güvenlik politikasının, gerekli tedbirlerin oluşturulması, milli ve milletlerarası güvenlik planlarını görüşmek ve mülki amirlerden intikal eden sorunları çözmek olduğu, Kurul? un İçişleri Bakanlığı Müsteşarı veya Güvenlikten Sorumlu müsteşar yardımcısının başkanlığında Ulaştırma Bakanlığı ve Gümrük Müsteşarları veya yardımcılarının; Denizcilik Müsteşarlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı temsilcileri ile Gümrükler Genel Müdürü ve Gümrükler Muhafaza Genel Müdürü, Sivil Havacılık Genel Müdürü ve Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünden oluştuğu Kurul?a gerektiğinde konuyla ilgili kamu ve özel kuruluş temsilcilerin çağrılabileceği belirtilmiş, Kurul?da alınan kararların ilgili kuruluşlara gönderileceği yazılmıştır. Merkez Güvenlik Kurulu Sivil Havaalanları, Limanlar ve sınır kapıları için ayrı ayrı oluşturulabilir.

Güvenlik Komisyonu başlığı altında, sivil havaalanları, limanlar ve sınır kapılarında güvenlik önlem ve tertiplerinin geliştirilmesi ve uygulanması; yürütülen güvenlik eğitim ve denetim hizmetleri ile ilgili tedbirleri, görülen aksaklık ve eksiklikleri görüşmek amacı ile ?Güvenlik Komisyonu? mülki idare amirinin başkanlığında, Ulaştırma Bakanlığı, Gümrük Müsteşarlığı, Emniyet, Jandarma, Sağlık Kuruluşlarının temsilcilerinin katılımı ile oluşturulur. Kurul her ay toplanır. Acil durumlarda bu komisyon kriz yönetimi merkezi olarak da görev yapabilir. Gerektiğinde konu ile ilgili kamu ve özel kuruluş temsilcileri komisyona çağrılır, şeklinde Güvenlik Komisyonuyla ilgili açıklamalar yapılmıştır.

Güvenlik kuvvetlerinin koordinasyonu ise mülki idari amiri tarafından, genel kolluk kuvvetleri ve özel güvenlik teşkilatıyla yerine getirilir.  

Havaalanı Güvenliği başlığı altında; ?Sivil havaalanlarında kanun dışı eylemlere karşı, yolcuların, mürettebatın, yer personelinin ve halkın güvenliği için alınacak tedbirler, hizmetlerin düzen içinde ve süratle yürütülmesine engel olmayacak şekilde düzenlenir.? denmekte, alınacak güvenlik tertip ve tedbirlerinde (ICAO) ve (ECAC) tarafından belirlenen standartlar çerçevesinde her havaalanının mahalli şartlarına ve imkanlarına göre düzenlenmesi ve geliştirilmesi belirtilmektedir. Aynı maddede özel güvenlik görevlilerinin önemini açığa vuran; ?Yolcuların, bagajların, yolcu beraberindeki eşyaların kontrol ve denetiminden geçirilmesini sağlayacak, silah, patlayıcı madde ve uçak için tehlike arz eden maddelerin havaalanı sınırları içerisine ve uçağa girişini önleyecek, caydıracak, muhtemel saldırıyı uçağa ulaşmadan ortaya çıkaracak tedbirler alınır?? ifadesi yer almaktadır. Bu ifadeyle havaalanında bulunan ve kontrol noktalarında yolcu ? terminal binası güvenliğini sağlayan özel güvenlik personelinin silah, patlayıcı madde ve havaalanı ve uçak için tehlike arz eden maddelerin öncelikle havaalanlarının sınırları içerisine veya uçağa girişini önleme, caydırma ve tehlikeleri uçağa ulaşmadan ortaya çıkarmak için tedbirler alma görevlerinin net bir şekilde ortaya koyulduğu görülmektedir. Bu görevler ise sivil havacılık güvenliğinin sağlanmasında en önemli ve öncelikli görevlerdendir.

Yönetmeliğin ??Muayene ve Kontrol Usulleri?? bağlığı altında, havaalanı güvenliğini sağlarken, yolcuların ve uçağa alınacak, kabin bagajlarının, kargo, posta paketi ve uçağa verilen yüklerin kontrolünde; metal, el ve kapı dedektörleri, röntgen cihazları (X ? Ray cihazları) , düşük basınçlı hücre, koklama dedektörleri (patlayıcı, uyuşturucu) ve köpek kullanılacağı, paketlerin açtırılarak elle arama yapılabileceği, gerektiğinde 24 saat beklemeye alınabileceği, yolcu bagaj eşleştirmesi yapılması için gerektiğinde bagajların uçak yanında sahiplerince gösterilmesinin sağlanabileceği ve sahipsiz bagajların uçağa alınmayacağı yirmi ikinci maddede yer almaktadır.

Güvenlik amacıyla alınan bu kararlarda uluslararası sivil havacılık sözleşmesinin de etkisi vardır. Uluslararası sivil havacılık sözleşmesi içerisinde ?Her akit devlet uluslararası sivil havacılık faaliyetlerinde kullanılan bir uçağa yasak maddelerin sokulmasını engellemek için yolcuların ve bagajların taranması hususunda yeterli önlemler alınmasını temin edecektir. hükmü yer almaktadır. 

Yönetmelikte  ?Havaalanlarının karaya ve havaya dönük bölümlerinde güvenlik, mülki idare amiri tarafından sağlanır? ifadesiyle hava meydanının tüm güvenliğinin mülki idare amirinde toplandığı söylenebilir. Bu ifade de yer alan hava tarafının ve kara tarafının tanımlamasını yapmak gereklidir;

Hava Tarafı: Hava meydanında pistleri, taksi yollarını, apronları ve bunlara bitişik sahaları ve belirli durumlarda doğrudan uçuş faaliyeti amacıyla kullanılan bina ve yapıları ve bu bölümlere girişin kontrollü olduğu yerleri,

Kara Tarafı: Bir hava meydanında doğrudan uçuş faaliyetlerine dahil olmayan terminal binalarını, diğer tüm yapıları içine alan ana giriş yolu / yolları kontrol noktasından başlayarak hava tarafı dışında kalan hava meydanı bölümünü, ifade etmektedir (MSHGP, madde 4).

Havaalanlarında alınan tüm tertip ve tedbirler 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu, (ICAO) ile (ECAC) kural ve standartlarına uygun olarak yerine getirilmekte, kurallara uyulup uyulmadığı, İçişleri Bakanlığı ve Ulaştırma Bakanlığınca denetlenmektedir.

Sivil hava meydanlarında görev yapan güvenlik personeli başta olmak üzere hava meydanlarındaki kamu ve özel sektöre ait kurum ve kuruluşlarda görev yapan her seviyedeki personelin (ICAO) ve (ECAC) ile Milli Sivil Havacılık Eğitim Programının öngördüğü standartlarda başta eğitimleri sağlamak, hava meydanlarında alınan güvenlik tertip ve tedbirlerini denetlemek, araştırmalar yapmak ve geliştirmek üzere mülki idare amirine bağlı Güvenlik, Eğitim, Araştırma ve Denetleme Birimi oluşturulur.

   

Yorum Yapın