PIR (Pasif InfraRed) Hareket Detektörleri

25 06 2011 | Ekleyen: | Konu: Güvenlik Teçhizatı

Hareket detektörleri, bulundukları ortamdaki hareketleri çeşitli yöntemlerle tespit ederek elektrik sinyallerine çeviren ve başta alarm paneli olmak üzere diğer cihazları tetikleyebilen elektronik sistem bileşenleridir. Hareket detektörlerinden en yaygın olarak kullanılanı, PIR detektörleridir ve iç ve dış mekan veya duvar ve tavan tipi gibi çeşitleri bulunmaktadır.   

Mutlak soğuk olarak kabul edilen -273 dereceden daha sıcak her cismin çevreye ısı enerjisi yaydığı, ısı enerjisi yayan her cismin de aynı zamanda çevreye çeşitli dalga boylarında infrared ışınları  yaydığı bilinmektedir.  İnfrared ışınları çıplak gözle görülemez, ancak çeşitli yöntemlerle algılanabilir. İnsan ve hayvanların yaydığı infrared ışınlarının sıcaklıkları, diğer cisimler ve varlıklar tarafından yayılanlardan daha yüksektir.  İnfrared ışınları, normal ışık kaynağının geçebildiği cam ve şeffaf plastik tabakalarından geçemedikleri için dış mekâna bakan camlı pencerelerle çevrili iç mekânlarda rahatlıkla kullanılabilir.  

Bir PIR detektörü ile 15-25 metre uzunluğunda ve 90-120 derece açıklığında bir alanın denetlenmesi mümkündür. Denetlemenin yanısıra, algılayıcıların çeşitli cihazlara entegre edimesiyle aydınlatma, kamera kayıt, ses yayın, gibi sistemlerin kontrol edilmesi mümkündür. Ortamdaki sıcaklık farklılıklarının algılanması esasına dayanan PIR detektörleri aynı zamanda, alevlenme öncesindeki evredeki yangını duman detektörlerinden daha erken tespit edebilmektedir.

PIR Detektörleri, gözetleme alanındaki objeler tarafından çevreye yayılan infrared ışınlarının sıcaklıklarını algılar ve arka plandaki diğer objelerin yaydığı infrared ışınlarının sıcaklıklarıyla mukayese eder.  Bu mukayese sonucunda ortamda sıcaklık farkı tespit edildiğinde, aynı zamanda bu ortamda yabancı bir varlık olduğu da tespit edilmiş olur.  

Ancak, bu varlığın hareket edip etmediğinin de tespit edilmesi gerekmektedir. PIR detektörleri, bu tespiti yapabilmesi için asgari iki bölgede infrared ışını arayacak şekilde tasarlanmıştır.  Bu bölgelerden birincisi infrared algılaması yaptığında, ikinci bölge aynı algılama için beklemeye başlar ve ortamdaki yabancı cisim ikinci bölge tarafından da algılandığında bu varlığın hareket halinde olduğu anlaşılır.

PIR detektörleri, en çok karşılaşılanları aşağıda belirtilen bir çok sebeple yanlış alarmlara sebep olabilmektedir. Bu sebeplerin başında PIR detektörünün yanlış yere monte edilmesi gelmektedir.

  • PIR detektörünün yakınlarında,  denetlenen ortamın sıcaklığını aniden artıran klima, radyatör, ısıtıcı gibi ısı kaynaklarının bulunması yanlış alarm sinyallerinin üretilmesine sebep olabilmektedir. Bu cihazların ortam sıcaklığını yavaşça artırması halinde, yanlış alarm üretilmesi olasılığı düşüktür. Ancak, bu cihazlar aniden sıcak hava üflediklerinde, ortamda hareket eden bir sıcaklık meydana gelecek ve bu hareket PIR detektörü tarafından hareket olarak algılanabilecektir. 
  • Dışarıdan yansıyan güneş ışığının oda içindeki bir cam veya kristal eşya üzerinde yoğunlaşması ve bunun güneşin açısının değişmesiyle oda içinde hareket eden bir sıcaklık olarak algılanması mümkündür. Aynı etkinin meydana gelmesi, dışarıdan yansıyan araç farları ile de mümkündür.  
  • PIR detektörünün içine giren karınca, sinek vb haşerat, cihazın içindeki algılayıcı tarafından dış ortamdaki varlıklardan daha büyük bir cisim gibi algılanır ve yanlış alarm sinyaline sebep olur.
  • Denetlenen ortamda kuş ve yarasa gibi uçuşan varlıklar özellikle PIR detektörüne yakın olduklarında yanlış alarma sebep olabilirler.
  • PIR detektörleri, belirli düzeyde ve düzenli elektrik akımına ihtiyaç duyarlar.  Bu akımın alçak düzeyde ve düzensiz olması yanlış alarmlara neden olur.

Yeni model PIR detektörlerinde, özellikle kedi, köpek, fare, vb küçük hacimli varlıkların yanlış alarma sebep olmasını önlemek için 4 bölgeli olarak tasarlanmıştır. Aşağıdaki şekilde de görüldüğü gibi, merkezdeki 4 bölge, gözetleme alanı içerisinde bir çok bölgeye karşılık gelmekte ve ortamda mevcut yabancı varlığın insan olup olmadığı, bir kaç bölgeden toplanan infrared ışınlarının miktarına göre belirlenmektedir. Eğer algılanan infrared ışın bilgisi belirli bir miktarın altındaysa, PIR detektörü bu varlığın insan olmadığına kanaat getirmektedir.  Ancak, bu tip PIR detektörlerinin merdivene bakar şekilde monte edilmesi, merdivenden hızla çıkan bir kedinin veya farenin insan olarak algılanmasına neden olabilir. 

Yanlış alarmların minimize edilebilmesi için, PIR detektörlerinde dual-tech olarak isimlendirilen Pasif Infrared ve Mikrodalga teknolojileri de kullanılmaktadır. Bu tip detektörlerde, PIR teknolojisi ortamı sürekli denetlemekte, bir hareket algılandığında microdalga teknolojisi devreye girerek bu algılamayı teyid etmektedir. Her iki teknoloji tarafından hareket algılandığında alarm sinyali üretilmektedir.  

PIR detektörleri her ne kadar zor olsa da, bazı durumlarda etkisizleştirilebilir veya yanıltılabilir. Bu durumlardan bazıları aşağıda örnek olarak verilmiştir.  

  • PIR detektörlerin ölü bölgelerinin bilinmesi halinde bu bölgelerin kullanılması. PIR detektörlerinin gözetleme istikametleri koruma planının gereklerine göre belirlenmelidir. Bu plana, yetkisiz ve ilgisiz kişilerin erişimi engellenmelidir. Ayrıca, PIR detektörlerinin gözetleme istikametleri denetlenen alanda güvenlik zaafiyetine neden olmadan, zaman zaman değiştirilmelidir.
  • Özellikle iki bölgeli olan PIR detektörlerine doğru gerçekleşen hareketlerin veya çok çok yavaş hareketlerin tespit edilememesi mümkündür.  

PIR detektörleri, denetlenen alan içerisinde görünmeyen alan kalmayacak şekilde monte edilmelidir. Bunun için en uygun yer, duvar birleşimleri olan köşelerdir. Detektörün yerden yüksekliği teknik dokümanında belirtildiği şekilde belirlenmelidir.  Kablolama maliyeti artmasına rağmen, PIR detektörlerinin paralel bağlanmasından ve birden fazla detektörün aynı zone?a irtibatlanması tercih edilmemelidir.

PIR detektörlerinin ismindeki pasif terimi, bu cihazların çevreye herhangi bir enerji yaymadıklarını, buna karşılık çevredeki ısıyı algıladıklarını işaret eder. Dolayısıyla, kullanıldıkları ortamlarda herhangi bir sağlık sorunu yaratmaları mümkün değildir.  

 

   

Yorum Yapın