PERAKENDECİLİKTE SAHTE PARA

18 03 2015 | Ekleyen: | Konu: Perakende Güvenliği

Perakendecilikte para sahteciliği mağaza ve marketlerde sıklıkla yaşanan durumlardandır. İşin güvenlikle ilişkisinin sahte paranın kabulünden sonra başlıyor olması kasa gruplarında çalışan kasa şeflerin ve kasiyerlerin bilinçlendirilmelerini daha ön plana çıkarmaktadır.

Kasa gruplarında çalışan personel, mağaza ve marketlerde, güvenlikle ilintili işlemler açısından bazen güvenlik birimlerinden daha ötede güvenlik tespitlerle ilişkilidirler. Hırsızlığın yanı sıra sahtecilik ve dolandırıcılık gibi kayıplara sebebiyet verebilecek hususların tespiti kasa gruplarında çalışan kasiyerlerden beklenmektedir.

Banknotlar ve madeni paralar da günümüz itibariyle sahtecilik anlamında kötü niyetli girişimlerden paylarını almış görünmektedir. Buna karşılık vermek üzere, paranın basımında güvenlik özellikleri yüklenerek kullanıcılarından tespit etmeleri beklenmektedir. Türk Lirası (TL) banknotları da barındırdığı güvenlik özellikleri itibariyle gerçek-sahte ayrımında belirleyici şekilde kontrol eden kişiye güvenlik özellikleri sunmaktadır: Bakma, Dokunma, Cihaz Yoluyla ve Karşılaştırma olmak üzere kullanılacak yöntemlerden bakma ve dokunma ile; para kağıdının kalitesi ve rengi ilk planda belirleyici olabilirse de; paranın değişik yerlerindeki kabartmalar, görme engelliler için özellik, filigran, holografik şerit folyodaki renk ve dönüşümler, gizli görüntü, emniyet şeridi, arka yüzünde renk değiştiren şerit, bütünleşik görüntü bir çırpıda gözlenebilecek özellikler olarak ön plana çıkmaktadır. Bakma yönteminde açılı bakma tekniği paranın 5-10 derecelik hareketlerle aşağı-yukarı kaldırılıp indirilmesini ve güvenlik özelliğinin bulunmasını ifade etmektedir. Para, UV (Ultra Viyole) cihaz yardımıyla incelemeye alındığındaysa; kılcal lifler, floresan etkili mürekkep, emniyet şeridi çok bariz şekilde ve kısa sürede görülebilmektedir. Yine UV cihaz yardımıyla; banknot TL?nin arka yüzünde yeralan seri numarasının renginin değiştiği görülebilecektir. Cihaz yardımıyla kontrolde; para dedektör kalemi, lup mercek de kullanılabilmektedir. Mikro yazılar mercek yardımı olmadan zor seçilebilirler. Diğer bir yöntem olarak karşılaştırma ise; gerçekliğinden şüphe duyulan banknotun gerçekliğinden emin olunan banknot ile karşılaştırılması ve bir sonuca ulaşılmasını sağlamaktadır. Boyut farkı, renk farkı bakılabilecek ilk özelliklerdir.

tekek1

(Sırasıyla; Filigran, Floresan Etkili Mürekkep, Emniyet Şeridi, Kılcal Lifler, Görme Engellilere Yönelik Özellik, Renk Değiştiren Şerit ve başkaca tedbirler banknotların gerçeklik kontrolünde yararlanılan başlıca güvenlik özellikleridir.)

Günümüzde para sahtecilikleri yüksek bedelli banknot ve madeni paralardan, düşük bedelli banknota, madeni paralarda 1 TL?ye kadar inmiş durumdadır. Para sahteciliğinde güvenlik özellikleri taklit edilmek suretiyle inandırıcılık sağlanmaya çalışılmaktadır. Gerçeğe yaklaşmak sahtecinin imkan kabiliyeti ve becerisiyle genişlemektedir.

Para sahteciliğinin başkaca bir örneği; efektiflerde (Döviz) yaşanmaktadır. Dolar ve Euro sıklıkla taklit edilebilen efektifler olarak belirmektedir. 100 Amerikan Doları başta olmak üzere çeşitli değerlerdeki Euro ve Dolarların sahteciliği yoluna gidilebilmektedir.

Genel bir ifadeyle; banknot sahteciliğine nakit alışverişinin yapıldığı heryerde rastlanabilmektedir. Buralar; marketler, mağazalar, eczaneler, benzin istasyonları, taksiler, pazar yerleri, eğlence yerleri gibi yerler olabileceği gibi insan yoğunluğunun olduğu gişeler, pazar yerleri ile büyük banknotla alışverişler esnasında para sahteciliğine karşı karşıya gelinilebilinmektedir.

Para kabullerinde banknotu veren kimsenin kötü niyetli veya her şeyden habersiz iyi niyetli bir müşteri olabileceği göz ardı edilmemelidir. Bunun yanı sıra, sahte parayı kabul ettirmeye çalışan kişinin, kasiyer üzerinde baskı ortamı yaratarak amacına ulaşmaya çalışacağı hatırdan çıkarılmamalı, para kontrol ve kasa işlemine odaklanılarak alışveriş sürecinin gereklerini yerine getirmek için seri ve dikkatli şekilde çaba sarfedilmelidir. Kötü niyetli şahsın, bu esnada her türlü dikkat dağıtıcı, baskı oluşturucu vb. tutum ve davranışları sesli şekilde ya da jest ve mimiklerle sergileyeceği bilinmelidir. Öte yandan, güvenlik güçlerinin dönem dönem piyasaya sahte para sürüldüğüne dair yaptığı uyarı ve bilgilendirmeler takip edilmeli, çalışanlarla paylaşılmalıdır. İşyerleri bazında eğitimlerle çalışanlar desteklenmeli, para kontrol enstrümanlarının tamlığı ve çalışırlığı sağlanmalıdır.

Murat TEKEK

   

Bir Yorum to “PERAKENDECİLİKTE SAHTE PARA”

  1. e y says:

    Tüm güvenlik uygulamalarının doğrudan ya da dolaylı olarak nihai tüketiciye (müşteriye) yönelik olması nedeniyle, bu kitleyi her türlü (bazan abartılı) davetlerle AVM’sine çeken yönetici kurum/kuruluşlarca güvenliğin maksimum derecede sağlanmış olduğundan nasıl emin olabiliriz. Sonuçta can güvenliğimiz için olanlar başta olmak üzere aklımıza gelen/gelmeyen tüm uygulamaların varlığından nasıl haberdar oluruz?Biz müşteri olarak bu hususu nasıl sorgulayabiliriz?

Yorum Yapın