Özel Güvenlik ve Beden Dili (Birinci Bölüm)

01 12 2011 | Ekleyen: | Konu: En Çok Okunanlar, Vücud Dili

İnsanoğlunun vücud dilini kullanması, varoluşuyla eş zamanlıdır ama nasıl yorumlanması gerektiği üzerinde kafa yorulmaya sadece 1960?lı yıllarda başlanmıştır. Vücud dili üzerinde ilk çalışma da 1970 yılında yayımlanmıştır. Bu ilk kitap ve sonrasında gerçekleşen bir çok çalışma, tartışmalı evrim teorisiyle tanınan ünlü bilim adamı Darwin?in 1872 yılında yaptığı ?İnsanların ve Hayvanların Duygularını İfade Etme Şekilleri? konulu çalışmasına dayanmaktadır.

Araştırmacılar tarafından bu güne kadar yapılan çalışmalarda, vücud dilinin parçası olarak kabul edilen neredeyse 1 milyon tane davranış ve ifade tespit edilmiştir. Albert Mehrabian isimli bir bilim adamı yaptığı araştırmalarda, insanlar arası iletişimde kelimelerin sadece yüzde yedi,  ses tonu ve vurgulamaların yüzde 38, vücud hareketlerinin ise yüzde 55 oranında kullanıldığını ortaya çıkarmıştır. Başka bir araştırmacı ise, vücud hareketlerinin oranını %65 olarak belirlemiştir.

İnsanların iletişim vasıtası olarak çoğunlukla vücud dilini kullanmaları, bir çok meslek dalında başarı fırsatlarını da beraberinde getirmektedir. Buna en belirgin örnek; pazarlama görevlileri, insan kaynakları personeli, fiyat pazarlığı yapan satın alma personeli ve tabiiki güvenlik personelidir.  

Kolluk kuvvetlerinin yaptığı soruşturma faaliyetlerinde vücud dilinin okunabilmesi, şüphelinin yalan söyleyip söylemediği, sorulara verdiği cevaplarda herhangi bir şey saklayıp saklamadığını ortaya çıkarılabilir. Şirketlerde yapılan iç soruşturmalar sırasında vücud dilinin önemi çok daha öne çıkmaktadır. Kolluk kuvvetlerinin sahip olduğu bir çok kriminal araştırma imkânının hiç birisine sahip olmayan şirket iç soruşturma görevlisi, vücud dilinin verdiği anlamları analiz ederek sonuca çok daha kolay ulaşabilecektir.    

Soruşturma görevlerinin yanısıra, genel kolluk ve özel güvenlik personelinin önleyici güvenlik hizmetlerinde vücud dilinden etkin olarak yararlanması da oldukça mümkündür. Etrafta suç fırsatı arayarak dolaşan potansiyel bir suçlunun teşhis edilmesi ve takibe alınması, bu kişinin işbirlikçilerinin ve erketelerinin belirlenmesi belki de önemli bir suç olayının önceden tespit edilebilmesini sağlayacaktır. Ayrıca, kızgın bir müşteriyi sakinleştirmeye çalışan bir özel güvenlik görevlisi kendi vücud dilini uygun şekilde kullanarak durumu daha kolay yatıştırabilecek, kızgın müşterinin vücud dilini okuyarak bir sonraki gelişmeyi tahmin ederek, olayı buna göre yönetebilecektir.

Bu kadar avantajına rağmen vücud dilini okuyabilmek çabuk ve kolay kazanılabilecek bir yetenek değildir. Hedef kişiden alınan işaretlere doğru yorum yapmak için, kişinin aynı anda ne söylediği, cinsiyeti, ait olduğu sosyal ve kültürel çevre, tahsil seviyesi ve kişinin alışkanlıkları gibi yan faktörler mutlaka dikkate alınmalıdır.

Vücud dili, yukarıda da vurgulandığı gibi 1 milyona yakın kelimeden oluşan bir dildir ve bu kelimelerin her biri, sözlü dillerde olduğu gibi birden fazla manaya gelebilirler. Sözlü dilde kullanılan kelimelerin anlamını nasıl kelimelerin cümle içinde kullanımından ve kelimenin hangi hecesine vurgu yapıldığından yola çıkarak anlıyorsak, vücud dilinde de benzer yöntemlerin kullanılması gerekmektedir. Örnek olarak, aynı anda ne söylendiği, başka bir vücud dili işaretinin anlamı, hava şartları, içinde bulunulan ortamın özelliği gibi.

Bunun en belirgin açıklaması aşağıdaki şekildedir. Birinci şekildeki kişi, ileride daha ayrıntılı açıklanacağı gibi, vücud dili işaretleriyle tüm iletişime kendisini kapattığını ve karşısındaki kişiye inanmadığını veya güvenmediğini göstermektedir. Ancak, ikinci şekildeki kişinin aynı işaretleri vermesine rağmen, sadece üşümekte olduğu söylenebilir. 

Diğer taraftan, kadınların vücud dili işaretlerini daha açık şekilde verdikleri, tahsil seviyesi yüksek kişilerin daha çok sözlü kelimeleri kullanmayı tercih ettikleri ve vücud dili sinyalleri vermekte diğerlerine nazaran daha kısır oldukları bilinmektedir.

Kişiler, vücud dilini yalanlarını ört-bas etmek için kullanabilir mi? Daha açıkçası, vücud dilini okuma konusunda yetenekli olan birisi, yalan söylerken yanlış sinyaller vererek, karşı tarafa doğru söylediği izlenimini verebilir mi? Bu sorunun cevabı: hayır?dır. Yukarıda da belirttiğimiz gibi, vücud dili bir kaç kelimeden oluşan cümleler halinde okunmalıdır. Tek bir işaret, bir kanaate ulaşmak için yeterli  görülmemelidir. İleride bahsedeceğimiz, ?doğruyu söylüyorum, iletişime açığım? anlamında kollarını yana açan bir kişinin, yüz ifadesinde bir işaret veya nefes alıp-verişinin sıklaşması, vücud dili cümlesinin kişinin yalan söylediğini belli eden diğer kelimeleridir.   

Ancak bu konuda kısıtlı da olsa, başarılı olmak mümkündür. Bunun birinci yolu, kişinin yalan söylerken uzun süre kendisini izlemesi ve belirgin işaretleri vermemek için kendisini eğitmesidir ki, başarı şansı düşük bir yöntemdir. Diğer bir yolu ise, sık sık yalan söylemek zorunda kalan birinin hiç bir vücud dili sinyali vermeyecek şekilde minimum derecede hareket etmeyi öğrenmesidir ki, bu bile yalan söylendiğinin bir işareti olarak algılanabilir.

Dolayısıyla, yalan söylemenin en kolay yolu bunu telefonda yapmaktır ve bu nedenle, soruşturmacılar başta olmak üzere, vücud dilinden faydalanmak isteyen meslek grupları iletişim modeli olarak her zaman yüz-yüze görüşmeyi tercih etmelidir. Oturma şekli olarak da, karşıdaki objenin tüm vücudunun rahatça görülebileceği düzenler seçilmelidir ki, karşı taraftan verilen sinyaller rahatça okunabilsin.

Vücud dilinin okunması nasıl öğrenilir? Bunun yolu, kesinlikle çalışmak, insanları belirli duygusal tepkileri verirlen gözlemlemek ve bunları yorumlamaktan geçmektedir. İnsanların çok çeşitli duygularını rahatça sergiledikleri en uygun ortam, havalimanları ve alışveriş merkezleridir.  Buralarda yapılacak gözlem ve yorumlar vücud dili okuma yeteneğini geliştirecektir. Diğer bir yöntem de, televizyon programlarını izlerken cihazın sesini kapatıp, programın neden bahsettiğini tahmin etmeye çalışmak ve 5 dakikada bir sesi açarak bulguları teyid etmektir. 

Vücud dili özel güvenlik hizmetlerinde doğru kullanıldığında, ilave bir detektör görevi görecektir. Hatta, detektör kullanılamayan yerlerde tehditleri belirleme açısından belki de tek yöntem olacaktır. Bu yetenekle donatılan bir güvenlik görevlisinin çok daha başarılı ve etkin olması kaçınılmazdır.

Vücud dili hakkında www.ozelguvenlikdunyasi.com sayfalarında yayınladığımız bu ilk makaleyi, vücud dilinin özel güvenlik hizmetlerinde nasıl kullanılabileceğinden bahsedecek diğer makalelerimiz izleyecektir. Günlük hayatta güvenlik çalışanlarına faydasının olacağını umduğumuz bu çalışmaları ilgilenenlerin beğenisine sunarken, web sitemizin konuyla ilgili katkıda bulunmak ve tecrübelerini paylaşmak isteyenlere  her zamanki gibi açık olduğunu hatırlatmak isteriz.

 

Faydalanılan kaynak:

   

Tags:

2 Yorum to “Özel Güvenlik ve Beden Dili (Birinci Bölüm)”

  1. […] Kaynak Paylaş Tweet Yorum Yaz Ad Soyad : […]

Yorum Yapın