Meksika?da Perakende Güvenliğine Yönelik Sıradışı Riskler

16 08 2011 | Ekleyen: | Konu: Güvenlik Uzmanlık Alanları, Perakende Güvenliği

Meksika, uzun süreden beri kovboy filmlerindeki vahşi batı sahnelerini aratmayacak derecede suç olaylarının kol gezdiği, kronikleşen güvenlik sorunları nedeniyle seyahat ve ticaret faaliyetleri açısından ?yüksek riskli ülkeler? arasında sayılan bir ülkedir.  Meksikalı suçluların hedef seçiminde, günlük yaşamın vaz geçilmez bir parçası olan ve arandığında her yerde kolayca bulunabilen perakende sektörüne ait iş yerleri aslan payını almaktadır.

Ülkedeki suç oranının neden yüksek olduğunu tahmin etmek zor değil;

  • Her geçen gün gittikçe kötüleşen gelir dağılımındaki adaletsizlik,
  • Suçluların eylemlerinde düşük seviyeli riskleri göze alarak,  yüksek dereceli kazançlar elde edebilmeleri,
  • Polisin, düşük eğitim, yetersiz ücret ve güçsüz organizasyon yapısı nedeniyle suçla mücadele etmekte yetersiz kalması, hatta suç çeteleriyle ortak çalışması,
  • ABD?den gelen yüksek uyuşturucu madde talebiyle orantılı olarak, çok yüksek getiriler için uyuşturucu çetelerinin birbirleriyle ve hükümet güçleriyle çatışmaları,
  • Adalet sistemindeki yozlaşma nedeniyle, yakalanan suçluların çok az cezalarla kurtulmaları veya topluca hapishanelerden kaçabilmeleri,
  • Suçla mücadelede azimli çok az sayıdaki devlet görevlilerinin (hakim, savcı, polis) kendilerinin ve/veya ailelerinin baskı ve şiddetle sindirilmesi.

Bu yüksek suç ortamında, Meksika perakende sektörünün karşı karşıya bulunduğu güvenlik risklerinin, bizim alışageldiğimiz risklerden çok daha yüksek şiddet faktörüne sahip olduğu görülmektedir. Bu noktada, Meksikalı güvenlik ve kayıp önleme yöneticilerinin her gün uğraşmak zorunda kaldıkları suç olaylarının; fidye için adam kaçırma, mağazalara yönelik silahlı saldırılar, sevkiyat kamyonlarının kaçırılması ve gündüz gözüyle yapılan soygun olayları gibi ülkemizde hemen hemen hiç rastlanmayan olaylar olduğu görülmektedir.  

Dolayısıyla Meksikalı güvenlik ekipleri, bir çok defa vurguladığımız gibi, güvenlik departmanlarının caydırıcılık sağlama misyonunu yerine getirmekten uzak kalmakta, bunun yerine, suç olayları sırasında müşterilerin ve personelin can güvenliğini sağlamak ve suç olaylarından kaynaklanan kayıpları minimize etmek gibi görevlere öncelik vermektedirler.

Mevcut suç ortamında, Meksikalı güvenlik yöneticilerinin alabildiği yegane pro-aktif güvenlik tedbirinin şirketin üst düzey yöneticilerinin kaçırılmasını engellemeyi amaçlayan VIP koruması  olduğu görülmektedir.  Bu konuda ülkemizdeki güvenlik yöneticileri çok temel kişisel güvenlik tedbirleri konusunda bilgi sahibiyken, Meksikalı güvenlik müdürlerinin tecrübe ve bilgi seviyelerinin çok yüksek olduğu bilinmektedir.

Meksikalı Perakende Güvenlik ve Kayıp Önleme Müdürleri, ülkedeki yüksek suç ve şiddet oranına karşı, çok daha geniş bir risk algılamasına sahip oldukları ve bazı örnekleri aşağıda zikredilen ülke şartlarına uygun risk yönetim usulleri geliştirdikleri görülmektedir.

Ülkedeki 8000 adet 7/24 açık şubeyle en yaygın perakendeci olan OXXO mağazaları, kasalardaki hazır nakit para nedeniyle soyguncuların en yoğun hedefi durumundadır. Şirketin güvenlik yöneticisi ise, mağazalardaki para miktarının sürekli düşük tutulmasını sağlayarak, diğer bir ifadeyle hedef değerini düşürerek, soyguncuların da kazançlarının minimum düzeyde  gerçekleşmesini sağlamayı amaçlamaktadır.

Diğer bir şirketin güvenlik yönetici ise, soyguncuların bir an önce ve bir miktar ama mümkün olan en az kazançla mağazayı terk etmelerini sağlayarak,  soygundan eli boş dönmek zorunda kalan  soyguncuların, olayı kanlı bir şiddet olayına döndürmesini engellemeye çalışmaktadır.

Başka biri ise, soyguncuların çalmasına izin verebildiği miktarda bir ürünü açıkta bırakıp, diğer ürünleri kilitli kasalarda saklayarak kayıpları asgariye indirmeyi sağlamaktadır.

Ülkenin en büyük ikinci zincir mağaza şirketi olan Soriana?nın Güvenlik ve Kayıp Önleme Müdürü olan emekli yarbay Rosete ise; ülke sathındaki bir çok lokasyonda bulunan 5000?den fazla mağazayı ve 80 binden fazla personeli suç olaylarına karşı korurken, ticari faaliyetlerin devam etmesini sağlamak için istihbarat bazlı bir güvenlik ve kayıp önleme sistemi geliştirmiştir.

Rosete, STRATFOR gibi özel istihbarat firmalarından, kısıtlı da olsa yerel kolluk kuvvetlerinden ve bölge hakkında bilgi sahibi olan şirket personelinden elde ettiği haberleri, merkez ekibindeki 5 kişilik uzman personelle analiz ederek istihbarat haline getirmekte ve muhtemel risklere göre uygun tedbirler geliştirmektedir.   

Genellikle riskten kaçınmaya yönelik güvenlik tedbirlerinin yanında, Güvenlik Yöneticisi Rosete suç olaylarından kaynaklanan iş kaybını asgariye indirmek için, reaksiyon yöntemlerini de değiştirmiştir. Örnek olarak, mağaza içinde meydana gelen bir suç olayından sonra olay yeri incelemesi için daha önceden tüm mağaza müşteriye kapanırken, artık sadece suç olayının gerçekleştiği bir kaç reyon müşteriye kapatılmaktadır.

Rosete, suç olaylarının fırsat faktörünü minimize etmek için de çevre düzenleme tedbirleri almaktadır.  Örnek olarak; ülkede yaygın olarak görülen, suçluların arabayla mağazaya dalarak, çıkışa yakın değerli ürünleri kap-kaç yöntemiyle çalmalarına karşılık, mağaza ana giriş kapılarının ön taraflarına bariyerler inşa ettirmiştir.

Meksikalı perakende güvenlik departmanları, suçluların tespiti maksadıyla teknolojik imkânları da azami olarak kullanmaktadır. Örnek olarak; daha önce mağazada hırsızlık yapan kişilerin tekrar mağazaya gelmeleri halinde teşhis edilmesini sağlayan yüz tanıma sistemleri yaygın olarak kullanılmaktadır. Ayrıca, hırsızlıktan yakalanan kişilerin parmak izleri alınarak sistemde saklanmakta ve bu kişilerin tekrar yakalanmaları halinde veya çaldıkları ürünleri iade etmek istemeleri halinde sistemde kayıtlı olup olmadıkları kontrol edilmektedir.

Olayları önleme derecesi açısından Meksikalı özel güvenlik departmanlarının alabilecekleri tedbirlerinin herhangi bir önleyici etkisinin olmaması gayet anlamlıdır. Bu yüksek suç ve şiddet oranına rağmen perakende yöneticilerinin tercihi, ne olursa olsun ticaretin devam etmesi ve kayıpların önlenmesi yönündedir.  Bu ortamda, herşeye rağmen Meksikalı güvenlik ve kayıp önleme müdürlerinin aldığı en yoğun eleştiri, şirketin ana faaliyet alanınını anlamaya ve buna entegre olmaya yönelik gayretlerinin yetersiz olmasıdır. 

Faydalanılan kaynaklar; Security Management Dergisi ve Loss Prevention Magazine dergisidir.

   

Yorum Yapın