Mala Karşı İşlenen Suçlar

05 12 2012 | Ekleyen: | Konu: Mevzuat

Özel Güvenlik görevlilerinin yetkileri 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 7?nci maddesinde sayılmış ve bunların arasında zor kullanma ile ilgili yetkilerin bir kısmı hakkında Medeni Kanuna gönderme yapılmıştır. Medeni kanunun ilgili maddelerine bakıldığında ise, zilyetlik kavramı karşımıza çıkmakta ve bu çerçevede Güvenlik Görevlisi kendisine emanet edilen malları korumakla görevli kılınmıştır.

Güvenlik görevlileri, görevlerini yaparken korumakla yükümlü oldukları mallara yönelik zarar verme girişimlerini tanımlayabilmek ve bu eylemlere uygun şekilde reaksiyon gösterebilmek için Türk Ceza Kanununda açıklanan mala zarar verme suçları hakkında bilgi sahibi olmalıdır. çeşitli hukuk dokümanlarından derlediğimiz bu yazının maksadı, mala zarar verme ile ilgili kanun maddeleri hakkında bilgi vermektir.

Mala zarar verme, Türk Ceza Kanununun 151.maddesinde düzenlenmistir.  

?(1) Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hâle getiren veya kirleten kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, dört aydan üç yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Haklı bir neden olmaksızın, sahipli hayvanı öldüren, işe yaramayacak hâle getiren veya değerinin azalmasına neden olan kişi hakkında yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır? denilmektedir.

TCK.nun 152. maddesi ise mala zarar verme suçunun nitelikli halini düzenlemektedir. Madde metni;

?Mala zarar verme suçunun;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait, kamu hizmetine tahsis edilmiş veya kamunun yararlanmasına ayrılmış yer, bina,tesis veya diğer eşya hakkında,

b) Yangına, sel ve taşkına, kazaya ve diğer felaketlere karşı korunmaya tahsis edilmis her türlü esya veya tesis hakkında,

c) Devlet ormanı statüsündeki yerler hariç, nerede olursa olsun, her türlü dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğu hakkında,

d) Sulamaya, içme sularının sağlanmasına veya afetlerden korumaya yarayan tesisler hakkında,

e) Grev veya lokavt hâllerinde işverenlerin veya işçilerin veya işveren veya isçi sendika veya konfederasyonlarının maliki oldugu veya kullanımında olan bina, tesis veya eşya hakkında,

f) Siyasî partilerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve üst kuruluşlarının maliki olduğu veya kullanımında olan bina, tesis veya eşya hakkında,

g) Sona ermiş olsa bile, görevinden ötürü öç almak amacıyla bir kamu görevlisinin zararına olarak, işlenmesi hâlinde, fail hakkında bir yıldan altı yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(2) Mala zarar verme suçunun;

a) Yakarak, yakıcı veya patlayıcı madde kullanarak,

b) Toprak kaymasına, çığ smesine, sel veya taşkına neden olmak suretiyle,

c) Radyasyona maruz bırakarak, nükleer, biyolojik veya kimyasal silâh kullanarak lenmesi hâlinde, verilecek ceza iki katına kadar artırılır? seklindedir.

TCK.nun 151/1. maddesinde mala zarar vermenin temel sekli yer almaktadır. Suç; baskasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkma, tahrip etme, yok etme, bozma, kullanılamaz hâle getirme ve kirletme suretiyle işlenebilmektedir. Örneğin başkasına ait binanın duvarına yazı yazmak, afiş veya ilân yapıştırmak veya resim yapılarak kirletmek seklinde gerçeklestirilebilir.

Mala zarar verme suçunda üzerinde durulması gereken kavramlardan ilkinin ?mal? oldugu görülmektedir. Zarara maruz kalan malın bir değerinin olması gereklidir. Ekonomik değer şart olmayıp, malikinin nazarında manevi bir değere sahip olması bu suçun oluşumu için yeterlidir.  

Mal; dış âlemde maddi bir bünyeye sahip, kişilerce elde edilip üzerinde egemenlik kurulmuş sey olarak tarif edilmektedir. Bu nedenle maldan söz edebilmek için dış âlemde bir yer isgal etmesi gereklidir. Bunun katı veya sıvı olmasının önemi yoktur.  

İkincisi ise ?zarar? kavramıdır. Zarar; genel olarak malvarlığını oluşturan değerlerin bütününde gerçeklesen bir azalmadır. Mala zarar verme suçunda zarar, suçun oluşabilmesi için şarttır. Malvarlığı aktif (şeyler, alacaklar) ve pasiflerden (borçlar) oluştuğundan, meydana gelecek zarar aktiflerin azalması şeklinde gerçekleşebilecegi gibi pasiflerin artması seklinde de ortaya çıkmaktadır.

TCK.nun 151. maddesinde geçen ?zarar verme? kavramını; yıkma, tahrip etme, yok etme, bozma, kullanılamaz hale getirme, kirletme, sahipli hayvanı öldürme, işe yaramayacak hale getirme, değerinin azalmasına neden olma seklinde tarif edebiliriz.

Bu kanun maddeleri özel güvenlik görevlilerinin hangi malları korumaya özen göstereceğine de işaret etmekte, bina, tesis vb taşınmazların yanısıra, yangın söndürme cihazı, içme suyu tesisleri, ağaçlar gibi eklentilerin de korunması gerektiği ortaya çıkmaktadır.  Ancak, mala zarar verildiğinin tespiti yapılırken, uğranan zararların ve eylemin maksadının doğru olarak ortaya konması gerekmektedir.  

Mala zarar verme suçunun ayırıcı özelliği başkasının malına zarar verme kastı ile hareket edilmesindedir. Öncelikle maddi veya manevi değere sahip ve başkasına ait bir malın varlığı ve bu mala zarar verilmesi gereklidir. Malın, değerinin olmaması veya çok azlığı bazı hallerde suçun oluşumunu engelleyebilmektedir. Örneğin bir kibrit çöpünün kırılması, bir toplu iğnenin bükülmesi veya içilip bitmekte olan bir sigaranın kırılması gibi. Malın önceki fiziki görüntüsü değişmiş olsa bile zarar meydana gelmedikçe mala zarar verme suçundan bahsedilmez.  

Mala zarar vermede amaç; mağdurun malına zarar vermek iken, diğer mala karşı işlenen suçlardaki (hırsızlık gibi) amacın fail açısından menfaat, yani ?yararlanma? olduğu görülmektedir.

Mala zarar verme suçları hem taşınır-taşınmaz malları, hem de hayvanları kapsamına alabilirken diğer mala karşı işlenen suçların mevzuu yalnızca taşınır mallardır. 

Mala zarar vermenin taşınmazlar hakkında da işlenmesi hırsızlık suçundan ayıran özelliklerinden birisidir. Hırsızlık fiili işlendikten sonra mala zarar verme suçu meydana gelemez. Örneğin ısınmak için sahibinin rızası hilafına alınan kömürlerin yakalanmak korkusu nedeniyle yakılmak suretiyle imha veya yok edilmesi halinde suç hırsızlık olmaya devam eder. Dolayısıyla mala karşı işlenen bir suç, aynı zamanda hırsızlık suçu olarak nitelendirilemez. 

Mala zarar verme suçunun gerek basit şeklinin (TCK.m.151) gerekse nitelikli hallerinin (TCK.m.152) terör amacıyla bir terör örgütünün faaliyeti çerçevesinde islenmesi halinde terör suçu sayılmaktadır.

   

Yorum Yapın