Köpekler ve İnsanlar

01 06 2015 | Ekleyen: | Konu: Can Güvenliği, Yeni Makaleler

(İnsanoğlunun Güvenlik ve Temel İhtiyaçlarının Karşılanmasında Köpeklerin Rolü)

İnsanlar hayatlarını kolaylaştırmak, can ve mal güvenliklerini sağlamak amacıyla asırlardır hayvanlardan yararlanma yoluna gitmektedirler. Köpekler de bu doğrultuda, güvenli yaşamın sağlanması ve temel yaşam ihtiyaçlarını kolaylaştırılması için Ademoğlu tarafından eğitilmekte ve kendisine yüklü bulunan özelliklerinden (Koku alma yeteneği başta olmak üzere diğer karakteristikler) yararlanılmaktadır.

İlk önceleri evin bahçesindeki kulübede yer verilen köpeklerin yıllar içerisinde modern hayatın gelişimiyle orantılı olmak üzere artık evlerin içine de alındıkları görülmektedir.

Peki insanlar neden köpek beslemekte, büyütmekte, eğitmekte veya hayatlarında yer vermektedirler?

Sorunun cevabı duygularımız ile köpeğe yüklü bulunan karakteristiklerin örtüşmesiyle birebir ilişkilidir. İnsanlar; korku, sevgi besleme ve duyma, güven içinde bulunma,  sadakat, bağlılık gibi birçok duygunun tatminini isteyebilmektedir. Köpekler ise; güven duygusunu hissettirme, huzur ortamını destekleme, sadık olma, itaatkar davranma, bağlılık hissetme,  şefkat-sevgi vd.?ni duyarak mutlu olma güdüleriyle donatılmıştır. Bu bağlamda köpeğin temsil ettiği, daha doğrusu hissettirdiği duygular ile insanoğlunun manevi ihtiyaçları çakıştığında; köpek beslenebildiği, eğitilebildiği, kulübeden evlerin içine alınabildiği kısacası içerisinde bir köpeğin yeraldığı bir hayat akışının tercih edilebildiği  söylenebilir.

Köpeklerin Sundukları

Köpekler sayılan duygu tatminlerinin yanısıra;

1)Bekçilik-Muhafızlık-Koruma (Köpekler koyun sürülerinin yabani hayvanlardan korunmasında, gayrimenkule izinsiz girişlerin engellenmesinde ve hatta bazı sosyal medya görüntülerinde yeraldığı üzere bebeklerin ve çocukların bakıcılığında yer alırlar. Ayrıca evin içerisinde, bahçe kulübesinde bulunarak erken uyarı sisteminin bir parçası veya caydırıcısı olarak kullanılırlar.),

2)Keşif-Tespit-İz Sürme (Şüpheli paket ve cisim tanımlamaları, narkotik madde tanımlamaları ve yerlerinin bulunmasını, kaybolan çocuk veya insanların yerlerinin bulunmasını sağlarlar. Cesetlerin bulunmasında, kayıp eşyaların tespitlerinde değerlendirilirler. ),

3)Çobanlık (Koyun sürülerinin güdülmesi, yönlendirilmesinde önemli rol oynarlar.),

4)Refakat (Görme engelli insanlara refakatçi /rehber olarak tayin edilmeleri köpeklerin diğer başkaca sunduğu hizmetlerdendir.),

5)İnsan Kurtarma-Yardım (Deprem, sel vb. doğal afetler sonrası enkaz altında kalan insanların tespitinde görev verilmektedir.),

6)Yük taşıma (Özellikle kutup bölgelerinde yaşamın birer parçası haline gelmişlerdir.),

7)Buz kırıcılık (Korkusuzluk özelliklerinden dolayı tehlikenin üzerine ilk planda sürülürler.),

8)Görüntü ile caydırıcılık sağlama (Gelişmiş kas yapısı, sert bakış ve savaşçı görünümlerinden yararlanılır.)

gibi fonksiyonel görevleri yerine getirirler.

Yukarıdaki işlevleri yerine getirebilmeleri içinse köpeklerde bulunması istenen özellikler; güç, zeka, eğitilebilirlik, yabancılara karşı duyarlılık, eğilimler, dayanıklılık, çevreye uyum vd. olarak öne çıkmaktadır.  Anlaşılacağı üzere gördürülmesi planlanan iş ile köpeğin duygusal ve fonksiyonel özelliklerinin örtüşmesi hayvan-insan birlikteliği sonucunu getirmektedir.

Köpek cinslerinden bazılarının özelliklerinin ayrı ayrı incelenmesi konunun detaylanmasına imkan sağlayacaktır:

Alman Kurt Köpekleri (Çoban Köpeği)

Alman Kurt Köpekleri yaklaşık 140 yıldır eğitilmektedir. Eğitsel, genetik ve kalıtımsal faktörlerle Alman Kurt köpekleri itaate en uygun köpeklerden biri haline getirilmişlerdir. Alman kurtlarının keşifçi özelliğinden yararlanılarak detektör köpek olarak da kullanılmaktadır. Bu anlamda; narkotik aramaları, afet durumlarında arama-kurtarma gibi çalışmalarda yararlanılır.

Alman Kurt Köpekleri

Doberman

1800?li yılların sonunda bir vergi tahsilatçısı olan Karl Friedrich Louis Dobermann vergi toplarken soyguncular tarafından sıklıkla gasp edilmekteydi. L.Doberman çözüm arayışında  günümüzde Doberman olarak bilinen kırma köpeği üretti. Doberman köpekleri atletik, zeki, güçlü, cesur, dikkatli, koruma içgüdüsü gelişmiş, sadık köpekler olarak bilinmektedirler.

Doberma

Danua

Seri, kıvrak ve güçlü köpeklerdir. Bekçilik özelliğinden yararlanılır.

Danua

Rottweiler

Güçlü, kaslı fiziği ve kuvvetli çene yapısı ile sert görünüşünün altında uysal, sadık, itaatkar, yumuşak başlı ve çalışkan bir yapı saklıdır. Rottweiler köpeğinden; bekçi köpeği, rehber köpeği, iz sürme köpeği, koruma köpeği şeklinde yararlanılabilmektedir.

Rottweiler

Samoyed

Kızakları çeken köpekler olarak bilinen Samoyed?ler ise insanların ulaşım ihtiyacını karşılamakta kullanılmaktadır. Samoyedler ekip düzeninde yol almanın en güzel örneklerini sergilerler.

Samoye

Kangal

Kangal köpekleri koyun sürülerinin bekçiliğinde-muhafızlığında ön plana çıkmaktadır. Özgür hareket etmeye, açık ve geniş alanlarda bulunmaya son derece düşkün olan kangallar açık alanlarda yaşamalıdırlar. Bekçilik, çobanlık ve kurtlarla mücadelede öldürücü özelliklerinden yararlanılmaktadır. Kurtlar ile mücadelede iri cüsseleri ve sayılarının çok olmalarıyla sürünün güvenliğini sağlayabilirler. Kangallar 45 yıldır eğitilmektedir.

Kangal

Kaniş

Su içerisinden avın bulunarak avcıya getirilmesinde değerlendirilirler. Bilinenin aksine tüyleri süs için değil su içinde rahat hareket etmeleri için kesilerek şekillendirilir. Av köpekleri avın ürkütülerek havalandırılması için de kullanılmaktadır.

Kaniş

Boxer

Cesur, dayanıklı, zeki, koruyucu, çevik, güçlü özellikleriyle ideal bir bekçi ve koruma köpeğidir.

Boxer

Saint-Bernard

Saint Bernard?lar kış koşullarında daha mutlu yaşayabilen hayvanlardır. Donmakta olan bir insanı bulurlar, insana değerek yanına yatarlar, yüzlerini yararlar, böylelikle insanın vücut ısısının korunmasında ve devamında önemli bir rol oynayarak hayatta kalmalarını sağlarlar.

Saint-Bernard

Greyhound

Yarış köpeği olarak bilinmektedirler. Çok havlamadıkları ve yabancılarla çabuk uyumlu hale geldiklerinden bekçi köpeği olarak uygun değillerdir.

Greyhoun

Retriever?lar

Golden Retriever Golden Retriever

                                 Sarı labrador retriever

Sarı labrador retriever

Siyah labrador retriever

Siyah labrador retriever

Golden ve Labrador şeklinde türleri vardır. Suya dayanıklı bir kürk, av hayvanını zedelemeden avcıya getirme, çoğu köpekten üstün ve güçlü bir koku alma duyusu vardır. Günümüzde evlerde beslenmek için en sık tercih edilen köpek olarak görülmektedir. Sosyal medya ortamındaki paylaşımlarda özellikle Golden Retriever?lara sıklıkla rastlanılmaktadır. Golden Retriever?lar ağırlıklı olarak arama-kurtarma çalışmalarında ve narkotik çalışmalarında değerlendirilmektedir. Soft görüntüleri nedeniyle insanlarla birlikte yaşamalarına sıklıkla izin verildiği görülmektedir. Keza görme engelliler için en sık yardımcı (Rehber) köpek olarak yetiştirilen ve yararlanılan köpekler sarı ve siyah labradorlardır.

dikkat

 

(ABD?de ev, site, konut vb. yerlerine giren hırsızlarla yapılan görüşmelerde hırsızlar; ?Dikkat Köpek Var? yazısı veya sadece köpek görsellerinin bulunduğu yerlere girmekte tereddüt yaşadıklarını ve bu uyarı yazı ve işaretlerinin caydırıcı özellik taşıdığını beyan etmişlerdir.)

İnsanlar iki cins köpekten kırma yöntemiyle yeni cinste köpekler elde edebilmektedirler. Bazı köpeklerin yırtıcı özelliklerinden yararlanıldığı gibi neredeyse bir sosyal statü sembolü haline getirildikleri de görülmektedir. Köpeklerin cankurtaran özelliklerinden sıklıkla yararlanılmaktadır. Yukarıda değinildiği üzere afet durumlarında arama yapan köpekler ile Saint Bernard?lar bu türde köpeklerdendir. Son yıllarda köpeklerin sezileriyle depremleri önceden haber verebilmelerine dair çalışmaların hızlandırıldığı görülmektedir. Köpek seçimleri yapılırken köpeklerin sevimliliğinden ziyade karakteristikleri ve köpekten beklentilerin ön planda tutulmasının önemli olduğunu kaydetmekte fayda vardır.

 

Murat TEKEK

   

Yorum Yapın