İşyerlerinde Taciz Şikayetlerinin Araştırılması

05 04 2014 | Ekleyen: | Konu: Can Güvenliği, Güvenlik Müdürleri İçin

İş dünyasında çalışanlar arasındaki ilişkilerin belli bir düzeyde ve kişilerin hakları ile saygınlıklarına zarar vermeyecek seviyede yürütülmesi esastır. Ancak gösterilen tüm özene rağmen eşiklerin aşıldığı, bazı davranış ve söylemlerin taraflarca aynı şekilde algılanmadığı olaylara veya gerçekten taciz boyutuna varan davranışların sergilenebildiği durumlara rastlanmaktadır.

Bir çalışanın tacize maruz kalması kadar bu olayı iş arkadaşları veya konu ile ilgili birimlerle paylaşması da çok güç bir durumdur. Çalışanın şikayet etmesi durumunda işverenin de ahlaki, yasal ve iş yerinin huzuru ve sürekliliği için yapması gereken işlemler vardır.

Bunlar arasında ;

  1. Taciz olaylarının değerlendirilebilmesi için öncelikle işyerinin kuralları arasında taciz olaylarına değinilmeli, kesinlikle göz yumulmayıp araştırılacağı tüm çalışanlara açıkça belirtilmelidir.
  2. Şikayetleri kabul edip değerlendirecek bir personel belirleyin. Bu personel iş yerini, çalışanları ve organizasyonun geçmişini iyi bilmelidir.
  3. Araştırma için bir plan oluşturun, planda şikayet sonrasında incelenmesi gereken konular, yapılacak işler, görüşülecek kişiler ve sonuçların nasıl değerlendirileceği bulunmalıdır.
  4. Taciz suçlamasında bulunan çalışan ile görüşün. Çalışana olayları olduğu gibi anlatması için güven verin, şikayetinin ciddiyetle değerlendirileceğini ve sonuçlandırılacağını belirtin. Kendisini daha zor bir duruma sokacak davranışlardan ve söylemlerden kaçınmasını sağlayın.
  5. Araştırma aşamasında şikayetçiye olabilecek karşı hamleler, daha fazla tehdide maruz kalma veya tacizin devam etmesi ile ilgili bilgileri vakit geçirmeden paylaşması gerektiğini belirtin.
  6. Şikayetçinin olayı kendi algısı ve anlayışı ile açıkça anlatmasını isteyin, bu anlatımı dikkatle dinleyin, gerekli notları alın. Olayı anlamanıza ve çözmenize yardımcı olacak bilgileri -tarih, saat, yer, şahit bilgileri ile ilgili olabilecek somut olayları- atlamayın.
  7. Suçlanan çalışana bir araştırma başlatıldığını, bu aşamadan sonra yapılabilecek her türlü tehdit ve etik olmayan davranışın kabul edilmeyeceğini bildirin. Araştırma süresince sabırlı olmasını telkin edin.
  8. Suçlayan ve suçlanan çalışanlara araştırmanın eşit ve adil şekilde yapılacağını hissettirin.
  9. Olası şahitleri aynı ciddiyetle dinleyin. Açık uçlu sorular sorun ve suçlamaları destekleyecek veya çürütecek sorularla olayın gerçekliğini araştırın.
  10. Taciz ile suçlanan çalışan ile görüşün. Suçlayan ve şahitlere gösterdiğiniz yaklaşım ve ciddiyeti kendisine de gösterin.
  11. Topladığınız tüm bilgiyi bir sonuca ulaşmak için kullanın. Elinizdeki bilgilere göre mümkün olan en sağlıklı sonuca ulaşmaya çabalayın. Doğru adımları izlediğinizden emin olmak için iş çevrenizden ve bu konuda deneyimli meslektaşlarınızdan destek alın.
  12. Araştırma için gerekiyorsa ek düzenlemeler ve kaynak temini yapın, Tacizin olup olmadığı konusunda kararınızı verin. Tüm bulguları ve kararınızı gerekli disiplin işlemlerinin yapılabilmesi için raporlayın.
  13. Hiç kimse mükemmel değildir, hiç bir olay %100 doğrulukla incelenip araştırılamaz. Taciz olmuş olsa dahi kanıtlanması veya tüm detayları ile aydınlatılması mümkün olmayabilir.
  14. Benzer olayların tekrarlanmaması için gereken tedbirleri aldığınızdan emin olun. Araştırmanızın sonucunu şikayet eden çalışan ile paylaşın, yapılan tüm işlemleri belgeleyin ve kişi dosyalarından ayrı bir şekilde arşivleyin.
  15. Asılsız suçlamalara maruz kalmışsa suçlanan çalışana destek olun, aynı şekilde araştırma sunucu hakkında bilgilendirin. İşyerinin huzuru ve verimliliğinin devamı için gereken düzenlemeleri çekinmeden ve adil bir şekilde yapın.

Öneriler :

  1. Yasal olarak yapılan şikayetleri gizlemek veya geri çevirmek sorumluluk getirebilir.
  2. Etik olarak işverenler işyerlerinde taciz olaylarının yaşanmasını kabul etmemelidir.
  3. Güven, moral ve adil yaklaşım çalışanlar için çok önemlidir. İşverenin taciz olaylarına tolerans vermeden yaklaşımı ve olayları ele alış şekli çok önmelidir.
  4. İşveren olarak taciz olayları ile ilgili politika ve bildirimlerinizi düzenli şekilde gözden geçirip tekrar duyurmanız faydalı olacaktır.
  5. Olaylar sonrasında yaptığınız tüm işlemlerle ilgili düzenli kayıtlarınız olsun. Yapılan işlemleri ve alınan tedbirler yetersiz gören çalışanlar yasal yollara başvurabilir.

Araştırma sürecinde suçlayan, suçlanan, tanıklar ve araştırmacının kendisine sorabileceği sorular :

Suçlayan  – Kişisel Bilgiler

İş yerineki göreviniz nedir ?

Iş ünvanınız nedir ?

Ne kadar süredir işyeri için çalışıyorsunuz ?

Yöneticiniz kimdir ?

Suçlayan – Olayla İlgili Olarak

Ne oldu ?

Ne zaman oldu ?

Nerede oldu ?

Olayın öncesinde neler oldu ?

Suçlanan kişi neler yaptı veya söyledi ?

Karşılık olarak ne yaptınız veya neler söylediniz ?

Olayın sonrasında veya olaydan bu yana neler oldu?

Olayı başka kim görmüş ya da duymuş olabilir ?

Olayı başka kiminle tartıştınız veya anlattınız ?

Suçlanan ? Kişisel Bilgiler

Diğer çalışanlar veya işçiler ile nasıl iletişim kuruyorsunuz ? (notlar, toplantılar, bire-bir görüşme , v.b.)

Departmanınızda iş ortamını nasıl tarif edersiniz ?

İş atmosferiniz rahat ve kolay mı ?

İş ve görevleri çalışanlara nasıl atarsınız ?

Bölümünüzde çok fazla mesai yapılır mı ?

Bölümünde/iş yerinde çalışanları ne kadar iyi tanıyorsunuz ?

Bölümün iş ortamı veya huzurunu bozan olaylar var mı ? 

Suçlanan – Olayla İlgili Olarak

(suçlayan adı) ilgi duyuyor musunuz ?

(suçlayan adı) ile iş ilişkisi dışında görüşüyor musunuz ?

Hiç (suçlayan adı) dokundunuz mu ?

Hiç (suçlayan adı) öpmeyi denediniz mi ?

(Sözde olayı açıklayın), Bana bu olayın nasıl gerçekleştiğini anlatın.

(suçlayan adı) ilgisi karşılığında kariyerine yardım veya terfi teklif ettiniz mi ?

Tanık/lar ? Kişisel Bilgiler

Genel işyeri atmosferi nasıldır ?

Suçlayan/suçlananın diğer çalışanlara ve yöneticilere karşı iletişim tarzı nasıldır ?

Diğer çalışanlarla nasıl iletişim kurarlar ?

Yöneticilerinizin genel yönetim tarzı nasıldır ?

Önemli bilgiler ve görevler çalışanlara nasıl iletilir ?

Bölüm içinde herhangi bir sorun var mı ?

Çalışanlardan bölümünde uygunsuz davranışlar hakkında şikayet var ?

Şahsen fark ettiniz ya da rahatsız olduğunuz uygunsuz davranışlar var mı ?

Eğer deneyimlediğiniz ya da tanık olduğunuz herhangi bir uygunsuz veya saldırgan davranış varsa açıklayınız.

İş yerinde sizi veya diğer çalışanları rahatsız eden herhangi resim veya poster var mı?

İş yerinde sizi veya diğer çalışanları rahatsız eden saldırgan şakalar veya yorumlar yapılıyor mu ?

(Yukarıdaki sorulara cevabı evet ise) Bunu kim veya kimler yaptı, neler gösterdiler, yaptılar veya söylediler ?

Tanık/lar – Olayla İlgili Olarak

 (Taciz olayını saati ve yeri açıklayın) Olayını fark ettiniz mi ?

 İş yerinde sizi veya başka bir çalışanın rahatsız olduğu benzer olay var mı ?

(suçlayan adı) olayı içeren bir konuşma duydunuz mu?

(suçlayan adı) olayı başkaları ile konuşurken gördünüz mü ?

(suçlayan adı) ile (suçlanan adı) arasındaki her hangi bir fiziksel teması gördünüz mü ?

Araştırmacı ? Olayla İlgili Olarak

Araştırmanızı bitirdikten sonra, toplanan tüm bilgilerin ışığı altında aşağıdaki soruların cevaplarını vermeye çalışın ;

Suçlayanın ifadesi içten ve tutarlı mı ?

Suçlananın ifadesi içten ve tutarlı mı ?

Anlatılan olaylar ve beyanlar mantıksal bir düzen takip ediyor mu?

Her iki hikaye görünüşte birbiri ile tutarlı mı ?

Tanıkların ifadesi ile suçlayanın anlattıkları uyuşuyor mu ?

Tanıkların ifadesi ile suçlananın anlattıkları uyuşuyor mu ?

İşyerinde suçlayanın iddialarının suçlanan tarafından gerçekleştirilmesi için gereken ortam ve zaman var mı ?

Suçlayanın suçlanana iftira etmesi için herhangi bir gerekçe var mı ?

Taciz olayının belirtilen yer ve zamanda gerçekleşmiş olması mümkün mü ?

Hiçbir tanık olmaması durumunda dahi, taciz olayının belirtilen yer ve zamanda gerçekleşmiş olması mümkün mü ?

 İrfan KÜÇÜK

* Kaynaklar :

http://www.provost.pitt.edu/information-on/InvestigatingTheComplaint.html

http://humanresources.about.com/cs/workrelationships/ht/sexualharass.htm

http://mith.umd.edu//WomensStudies/GenderIssues/SexualHarassment/questions-for-investigations

 

   

Yorum Yapın