Euro 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası Güvenlik Görünümleri

19 07 2016 | Ekleyen: | Konu: Spor Güvenliği, Yeni Makaleler

“Sıfır önlem yüzde yüz risk anlamına gelir fakat yüzde yüz önlem sıfır risk anlamına gelmez.”

(Turnuva öncesi Fransa İçişleri Bakanı Bernard Cazeneuve’nun açıklamasından)

Euro 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası, 10 Haziran 2016-10 Temmuz 2016 tarihleri arasında 24 ülkenin milli futbol takımlarının katılımıyla Fransa’nın; Paris, Nice, Bordeaux, Lens, Lille, Toulouse, Saint Denis, Saint Etienne, Lyon, Marseille şehir ve stadyumlarında oynanan 51 maç ile tamamlanmıştır. Turnuva Portekiz’in şampiyonluğu ile sonuçlanmıştır.

Terör açısından uluslararası konjonktürde gelinen aşama, turnuva öncesi güvenlik profesyonellerini doğal olarak terörizm temelinde düşünmeye ve tehdit değerlendirmeleri yapmaya sevk etmiştir. Uluslararası ortamın yanısıra bizzat Fransa’da ve Belçika’da 2015-2016 yıllarında yaşanan saldırılar güvenlik tehditlerinin; terörist eylem, sabotaj, milli takımların kamp yaptığı bölgelere saldırı, stadyumlar veya taraftar toplanma bölgelerinde (Fan Zone) patlama, silahlı baskın, drone kullanılarak bombalı veya kimyasal saldırı, silahlı çatışma, ırkçılık ve holiganizm söylemleriyle ve rekabet temelinde sokak kavgaları ve protesto gösterileri olarak belirlenmesine neden olmuştur. Sayılanların içerisinde Fransız güvenlik kuvvetlerini en fazla düşündüren güvenlik risklerinden birisi de; dev ekranların kurulu bulunduğu taraftar toplanma bölgelerinde (Fan Zone) meydana gelebilecek patlama vb. olmuştur. Başta Eyfel Kulesi civarı olmak üzere kum plajlar ile sembolik değerlere sahip yerler ve civarında kurulu bulunan mekanlardaki kalabalık ortam ve getireceği hareketlilik üzerinde durulmuş hatta bazı hassas maçlar öncesi bu bölgelerin kapalı tutulması hükümete önerilmiş ancak Fransa’nın ulusal prestijinin zarar göreceği gerekçesiyle bu öneri kabul görmemiştir. Bunun üzerine taraftarların fan zone’lara büyük çantalarla alınmayacağı deklare edilmiştir. Fransa’nın 2024 Yaz Olimpiyat Oyunları’na talip olacak ülkelerden olması da, ülkenin imajı açısından politika yapıcıların ve güvenlik yöneticilerinin hassasiyet göstermelerine neden olmuştur. Turnuvaya girilirken geriden gelen olağanüstü hal koşulları,  turnuvanın bir aylık süresi de gözönünde bulundurularak, iki ay daha uzatılmıştır. Bunların yanısıra; stadyumlardaki koltuklarına ulaşana değin birkaç kontrol noktasından geçecekleri için taraftarlara stadyumlara doğru erken yol almaları tavsiye edilmiştir. Bastırılan İngilizce broşürlerle güvenlik bilgilendirme ve uyarıları yapılarak farkındalık ve duyarlılık arttırılmaya çalışılmıştır. Fransız güvenlik yetkilileri ve görevlileri maçların başlangıcından önceki dönemde, önleme ve caydırma maksatlı tatbikat, drill (Delme) çalışmaları ile hazırlıklar yapmıştır. Ülke genelinde 30 adet drill çalışmasıyla bomba, drone vasıtasıyla kimyasal silahlı saldırı ile acil durum yönetimi ve acil sağlık ihtiyaçları senaryolar halinde test edilmiştir. Taranan alan ve kontrol edilen kişi sayısının arttırılmasına yönelik olarak kamera sayısı da arttırılmıştır. Sayılan tüm bu önlemlere, Fransa’nın Paris şehrinde Stade De France’de Kasım 2015’te Fransa-Almanya hazırlık maçı oynanmakta iken stadın dışından kulaklara ulaşan patlama seslerinin gölgesinde yön verilmiştir.

Şampiyona başlamadan önce Ukrayna Güvenlik Servisi’nden gelen haber endişeleri bir miktar arttırmıştır. Ukraynalı yetkililer şampiyona esnasında eylem gerçekleştirmeyi planlayan bir kişinin ele geçirildiğini açıklamıştır. Öte yandan, Fransa’da yeni iş yasasının toplum nezdinde protesto gösterilerine konu olması güvenlik güçlerinin sokakları iki kez düşünmesine sebebiyet vermiştir.

tekek2

2,5 milyon kişinin stadyumlara giderek yerinde izlediği maçlarda başka bir anlamla en az 2,5 milyon kez güvenlik kontrolü gerçekleştirilmiştir. Seyircilerin stadyumlara girişiyle birlikte üç kontrol noktasından geçtiği düşünüldüğünde yine en az 7,5 milyon güvenlik uygulamasının gerçekleştirildiği sonucuna ulaşılmaktadır. Turnuva süresince; 90 bin kamu kolluk kuvveti ile 60 özel güvenlik firmasından 13 bin özel güvenlik personeli görev almıştır. Özel güvenlik personeline yönelik uygulanan güvenlik tahkikatları neticesinde yaklaşık 300 özel güvenlik görevlisinin görev yapmasının riskli olabileceği değerlendirildiğinden görev listesinden çıkarılmışlardır.

Özel güvenlik personeli şampiyona boyunca başlıca; giriş noktalarındaki üst, çanta, poşet vb.’nin kontrolü, saha içi tahliye kapılarının gerektiğinde açıklığının sağlanması, klerans kontrollü geçiş izinlerinin verilmesi veya engellenmesi (VIP-Protokol Bölümü, saha içi, çıkış tünel ve koridorları vd.), saha yedek kulübelerinin civarının güvenliğinin alınması, sahaya atlanılmasına karşı özellikle kale arkalarıyla birlikte tüm tribünlerin kontrolü, acil tahliye durumlarında tribünlerden stadyum dışına kaçış yollarının açık tutulması (Bazı maçlarda taraftar yoğunluğundan dolayı bunun gerçekleştirilemediği görülmüştür.), kamera sistemleri ile saha içi, tribünler ve stad civarının kontrolü, yangın, ambulans vd. acil durum araçlarının giriş-çıkış yapacakları kapıların açık tutulması, saha içine atılan yanıcı-parlayıcı maddelerin etkisinin ortadan kaldırılması, tribünlere yakın şekilde gerçekleşen gol sevinçlerinde futbolcular ile taraftarlar arasında soft bloklar oluşturulması  vd. olarak görev yapmışlardır. Özel güvenlik personelinin tribünlerden atlamalara halatlar kullanarak; engellemeler yapması veya sahaya atlayan taraftarın geciktirilmesine dair yeni bir taktik geliştirdiği görülmüştür.

tekek3

(Belçika’nın Bordeaux’da oynayacağı bir Euro 2016 turnuva maçı öncesi girişte tanıtım kartını güvenlik personeline gösteren ve elindeki çantanın kontrol edilmesi konusunda da uyum gösteren Belçika’nın çok da kolaylıkla tanınabilecek orta saha oyuncusu Marouane Fellaini. www.mirror.co.uk)

Kamu kolluğu tarafından ajan-taraftar/ajan-seyirci uygulaması ile sivil olarak görev yapılarak başta terör şüphelisi ve cisimleri olmak üzere hırsızlık, yankesicilik vb. suçlara ilişkin tespitler yapılmıştır. Fransa’nın talebi üzerine şampiyonaya katılan ülkelere mensup 180 uzman polis Fransa’ya davet edilerek Fransız güvenlik güçleriyle sahada, kamera izleme merkezlerinde ve değerlendirme masalarında birlikte görev yapmaları sağlanmıştır.

Ayrıca, şampiyona sürerken ihtiyaca binaen geliştirilen diğer bir güvenlik tedbiri; taraftarın birbirine saldırabileceği maçlar öncesi sabitlenmemiş masa ve sandalyelerle hizmet veren kafeteryaların maçlara yakın saatlerde kapalı tutulması olmuştur. Gelişen olayların durumuna göre güvenlik personeli sayısı arttırılmıştır. Seyircilere ait özel araçlar, bombalı araç riskine karşı stadyumlardan uzak noktalara park ettirilmiştir. Bu durum seyircilerin uzun süren yürüyüşlere katlanmalarına neden olmuştur. Turnuvanın güvenlik yönetimi; uzmanlardan kurulu ve Fransa İçişleri Bakanlığı ile bağlantılı özel sektör destekli istihbarat ve güvenlik komitesi üzerinden yürütülmüştür. Fransa, güvenliği sağlarken ülkenin seçkin ve özel kuvvetlerinden de yararlanmıştır. Herhangi bir acil durumda insanların yer bildirimlerinde bulunabilmeleri ve acil durum hakkında bilgilendirme yapabilmelerine imkan veren Saip Programı kullanılarak kriz yönetimi ile taraftarlar arasında alternatif bir iletişim kanalı oluşturulmuştur.

Grup maçları oynanırken sokakta taraftarlar arasında kavga vb. türde olaylar gerçekleşmiştir. Bu çatışmaların en büyüğü İngiliz ve Rus taraftarlar arasında yaşanmıştır. Aşırılık gösteren taraftarlar Fransa’dan deport edilmiştir.

Güvenlik ihlallerinin yaşandığı bazı durumlar;

*Hırvatistan-Çek Cumhuriyeti arasında oynanan grup maçında Hırvat taraftarlar Hırvatistan futbolundaki birtakım olumsuzlukları protesto etmek amacıyla sahaya yanıcı ve parlayıcı maddeler atmışlardır. Anons yapılarak taraftar uyarılmış, yabancı maddeler güvenlik personelince söndürülmüştür.

*Portekiz-Polonya arasındaki çeyrek final karşılaşması esnasında sahaya atlayan bir taraftar Portekizli futbolcu Ronaldo’ya dokunmak üzere yönelmiş, polis kuvvetleri ve özel güvenlik personelince yakalanarak saha dışına çıkarılmıştır.

*Fransa-İzlanda takımlarının çeyrek final karşılaşması önce Stad de France yakınlarında, park edilmemesi gereken bir yerde, kapısı açık vaziyette bırakılan bir aracın görülmesi üzerine bölge güvenlik çemberine alınarak kontrollü bir patlatma gerçekleştirilmiş arabada yapılan tetkik neticesinde herhangi bir olumsuz duruma rastlanılmamıştır.

*Portekiz-Fransa final maçında bir taraftar sahaya atlamış, taraftar Portekizli futbolcu Pepe’ye doğru koşmakta iken güvenlik personelince yakalanarak saha dışına çıkarılmıştır.

*Final maçı öncesi Eyfel Fan-Zone’nun 90 bin kişilik kapasitesinin dolmasıyla ilgili alana taraftar alımı sonlandırılmıştır. Bunun üzerine dışarıda kalan taraftarın hareketliğinin kontrolü ve dağıtılması için güvenlik güçlerince gazlı müdahalede bulunulmuştur.

Murat TEKEK

   

Yorum Yapın