Alışveriş Merkezleri (Avm) Güvenliği

05 11 2012 | Ekleyen: | Konu: AVM Güvenliği, Bulten

Alışveriş merkezleri, tüketim ihtiyaçlarımızı karşılamanın vazgeçilmez yerleri haline gelmişlerdir. Çeşitli nedenlerden dolayı (Havanın yağışlı olması, ev halkının tüketim ihtiyaçlarının birikmiş ve karşılanma zorunluluğunun doğmuş olması, iyi bir yemek yemek fikri, güzel bir film izlemek isteği, bir kitap satın almak, belki kafede oturup zaman geçirmek düşüncesi vd.) özellikle sonbahar ve kış aylarındaki haftasonu günlerinde bir alışveriş merkezine gitmek artık son derece cazip ve popülerdir. Sayılan nedenlerden dolayı hafta sonu günlerinde müşteri yaya ve araç girişinin yoğun yaşandığı dolayısıyla insanların yoğunluklu olarak tercih ettikleri alışveriş merkezlerinde güvenlik hizmetleri de önemini arttırarak devam ettirmektedir.

Başlangıcında kapalı çarşı ve pasaj yapısı ile yola çıkan, günden güne modernize olarak günümüzdeki hallerine ulaşan, tek katlı yapılardan çok katlı sistemlere, yanında rezidans, spor kompleksi, hipermarket vd.?ni barındırmak şeklinde gelişim ve değişim sergileyen AVM?lerin ülkemizdeki güvenlik uygulamaları, bazen dışarıda varolan örneklerin uyarlanmasıyla bazen de deneme-yanılma yollarıyla disipline edilerek bir sisteme kavuşturulmuştur.

Güvenlik Kadrolarının AVM?lerdeki Rolü

Güvenlik kadroları görev yaptığı yerlerde çoğu zaman güvenlik hizmeti vermekten öteye geçebilmektedir. AVM?lerde böylesi yerlerdendir. AVM?lerdeki güvenlik yapılanmalarının aslında; düzenleyici, organize edici, uyarıcı, harekete geçirici, sürekliliği sağlayıcı, yönlendirici vb. birçok örtülü misyonu kendiliğinden yüklendiği de görülebilmektedir. Bu alandaki varolan boşluğu güvenlik ekibi doldurmaktadır.

AVM güvenliğinin müşterinin müşterisi ve müşteri memnuniyeti odaklılığına dayanmış olması, etkili iletişimin ağırlıklı olarak gerekmesi, görev tanımlarının fazlalığı gibi faktörler onu biraz olsun diğer güvenlik konseptlerinden ayırmaktadır.

AVM güvenlik kadrolarının başarılı olabilmeleri; koordinasyon, dikkat, süreklilik, iyi ara yöneticilerle sevk-idare, modernize teçhizatın kullanılması, iyi projelendirilmiş kamera yerleşimleri ve iyi izlemeler yapan kamera operatörleri ile güncel hizmetiçi eğitim çalışmalarına bağlıdır.

AVM?lerde Güvenlik Yönetim Sistemlerinin Sorunları ve Çıkmaz Sokakları

a)Güvenlik Uygulamalarının Standartlaşamaması

Günümüzde güvenlik tedbirleri ve uygulamaları ile ilgili tüm AVM?lerde standart olarak uygulanan prosedür, proses ve kurallardan bahsetmek zordur. AVM?ler güvenlik uygulamalarında standartlaşamamaktadırlar. Yaya ve araç giriş noktalarındaki kontrollerden, silah taşıyan (Taşıma izinli ve ruhsatlı) insanların girişine, otoparkların paralı olup olmamasından emanetçilik uygulamalarına değin birçok konuda yeknesaklığı sağlayamamışlardır.
AVM?nin bütçesinden güvenlik harcamaları için ayırdığı tutar, lokasyon, AVM?nin sahip ve yöneticilerinin güvenlik duyarlılığı, AVM?de zaman içerisinde yaşanan olaylar başta olmak üzere birçok husus AVM?lerin güvenlik hassasiyetlerini etkilemektedir.

Aralarında 5 adım fiziki mesafe bulunan hatta içlerinden geçişle birbirine bağlanabilen karşı karşıya veya yanyana iki AVM?den birinde kapı tipi metal arama dedektörü ve X-ray cihazı ile kontrol yapılmakta iken diğerinde neden sadece kapı tipi metal arama dedektörü ile kontrol yapıldığı çelişkisi akıllara takılabilmektedir. Bu durum herkesin olduğu gibi AVM?lerden faydalanan müşterilerin de kafasını karıştırmakta, AVM Yönetimleri ve de güvenlik kadroları cevaplandırılmakta zorlanılan sorular ve müşteri şikayetleri ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Bu farklı uygulamaların hala en büyük nedeninin AVM?lerin bütçelerinden güvenlik giderlerine ayırdıkları paralar yani maliyetler olduğunu bilmek belki soruların cevaplandırılmasında bir anahtar olabilir.

b)Güvenlik Sistem ve Cihazlarında Ezber Bozamamazlık ve Tersine İşleyen Süreç

Güvenlik sistem ve cihazlarında çoğu zaman olması gerekenin tersine işleyen bir süreç sözkonusudur. Kamera sistemi, alarm sistemi ve diğer tüm sistemler ezberlenmiş şekilde projelendirildikten ve konuşlandırıldıktan sonra personelli güvenlik hizmetini sağlayıcı firmanın kullanımına verilmekte ve çok nadiren güvenlik danışmanlık görüşüne başvurulmaktadır. Sistemi teslim alan güvenlik firmasının kamera operatörlüğü ile görevlendirdiği ÖGG?ler ise kullanarak sistemi öğrenmektedirler.

Öte yandan, güvenlik sistem ve cihazları sağlandıktan sonra verilen teknik eğitimler bile çoğunlukla sistem ve cihazların kullanıcısı olan güvenlik firması çalışanlarını kapsamamaktadır. Bu eğitimler AVM?nin teknik kadrosundaki personele verilmektedir. Çünkü çoğunlukla bu cihazlar satın alınarak AVM?ye geldiğinde güvenlik şirketi sözkonusu AVM?de göreve başlamamış olmaktadır. Sonraki aşamada tedarikçi firma yetkilisini eğitim için AVM?ye getirtmek maliyetsel, yönetimsel, zamansal vb. hallerden dolayı pek mümkün olamamaktadır. Oysa ki hassasiyet ayarı gibi bir hususun önemli olduğu kapı tipi metal arama d detektörlerinde, dozimetre kullanımının çok önemli olduğu X-Ray cihazlarının eğitimlerinde teknik bilgilerin ve eğitimlerin kullanıcılarına direkt güvenlik sistem ve cihazlarını tedarik eden yani satan firmanın yetkilileri tarafından verilmesinin sağlanması hayli önemlidir. Yoksa günümüzde yaşandığı gibi; dozimetre ile ölçüme tabi tutulmayan birçok AVM güvenlik görevlisi, kapı detektörünün hassasiyet ayarını bilmeyen bir güvenlik vardiya amiri, kayıt yapmayı bilmeyen bir CCTV operatörü ÖGG ile sıklıkla karşılaşabiliriz.

Bazense güvenlik personelinin sözkonusu cihazları bozabileceği düşüncesiyle enteresan uygulamalar dahi göze çarpabilmektedir. Çarpıcı bir örnek olması açısından örneğin; önceleri X-Ray cihazı personeli ve ayrıca kapı tipi metal arama detektörüyle görev yapan ÖGG?nin bulunduğu bir güvenlik noktası maliyetsel kaygılardan tek ÖGG?nin görev yaptığı ve her iki cihazla müşteri kabullerini yaptığı bir noktaya dönüşmüştür. Ancak daha tuhaf bir uygulama ise yine bu noktada X-Ray cihazının kumanda panelinin X-Ray cihazı ana gövdesi ile kapı tipi metal arama detektörünün arasına gelecek şekilde konuşlandırılması ve ÖGG?den sadece monitörden akan görüntüye bakması ve yorumlamasının istenmesi olmuştur.

c)Önleme Aramaları İle İlgili Kanuni Maddelerin Yetersiz Kalması

AVM?ler kamuya (Halka) açık özel mülklerdir. Sahipleri özel kişilerdir. Ancak giriş noktalarında yapılan önleme aramalarında hala tartışmalı durumlar yaşanabilmektedir. Zira ilgili madde ?…..duyarlı kapı vb. sistemlerden geçirmek? demiş ve bu noktada bırakmıştır.

d)Tehlikelere Karşı Koymada Potansiyelin Belirsizliği-Test Edilmemişliği

Ülkemizde AVM?lerde görülen ve gerçekleşen en büyük tehdit özellikle çatıda meydana gelen yangınlar ve sel nedeniyle bir AVM?nin sular altında kalmasıdır. Bomba, baskın, sabotaj, daha büyük yangın, deprem veya sel vb. durumların sebebiyet verebileceği geniş çaplı tahliye olayları henüz yaşanmamıştır. Bu şu demektir: AVM?lerin ve güvenlik kadrolarının sayılan olağanüstü haller ile ilgili tepkisi daha doğrusu reaksiyonu bilinememektedir. Bilinmemesinin ve yaşanmamasının en kötü yanlarından birisi ise dersler çıkarılıp önlemler alınmasının da mümkün hale gelememesidir.

(AVM?lerin sayılarının artması risk analizi çalışmaları yapılmasını da sağlamaktadır. Bugün Gazetesi?nden konuyla ilgili bir haber kupürü. Üstte)

e)AVM Yönetimlerinin Mağazalara Yönelik Güvenlik Yaptırımsızlığı

Mağazalar ile AVM yönetimleri arasında imza edilen şartnamelere konulmasına rağmen; mağaza çalışanlarının AVM açılış saatlerinden önce ve sonrasında kimliksiz, tanımsız olarak AVM?ye girme çabaları, mağazalarda yeterli sayıda yangın söndürme cihazlarının bulundurulmaması, acil kaçış koridorlarının malzemelerle doldurulması ve kontrolsüz kullanımları, acil çıkış kapılarının sigara içmek gibi çok basit nedenlerle açılıp kapanmasıyla alarm ihbarlarına sebebiyet vermeleri ve tüm bu ve benzeri sayılanlara karşın AVM Yönetimleri?nin mağazalara yaptırımlar uygulayamaması güvenlik kadrolarını zor durumlarda bırakabilmektedir.

(Tıkalı durumda bulunan Acil Çıkış Koridorları tahliye zamanlarında tahliye edilenler açısından ciddi sıkıntılar yaratabilir.-Üstte)

f)Maliyetsel Kaygılarla AVM Yönetimlerinin Güvenlik Sistem ve Teknolojisine Yönelmeleri

Çalışan maliyetlerinin işverene getirdiği maddi yüklerin giderek ağırlaşması, işverenleri güvenlik sistem ve cihazlarından daha fazla yararlanma noktasına sürüklemektedir. Halihazırda; AVM?lere giriş noktalarında tek personelin kapı tipi metal arama detektörü ve X-Ray cihazını aynı anda kullanması yani bu noktada görevli sayısının ikiden bire düşürülmesi, bazı AVM?lerde güvenlik sistem ve cihazları ile personelin giriş kapılarında hiç bulundurulmayarak devriye ve kamera ağırlıklı bir sisteme geçilmeye başlanılması, geceleri de personel bulundurulmayarak sadece alarm ihbar sistemlerinden istifade edilmesi gibi uygulamalar AVM yönetimlerinin maliyetsel nedenlerle güvenlik risklerini kabul ettiklerini göstermektedir. Bu noktada güvenlik verilerini insanın yorumlayabileceği, kameraların herhangi bir olaya bulunduğu yerden inerek müdahale edemeyeceği göz ardı edilmemelidir.

AVM?lerde Emniyet Sisteminin Güvenlik Sisteminden Ayrıksı Yönü

Ülkemizde sıklıkla yapılan bir hata ?Güvenlik? ve ?Emniyet? kelimelerinin aynı anlamlarda kullanılmasıdır. Bu ayrımın incelemesini bir başka yazıya bırakalım ve diyelim ki; AVM?lerde emniyet kurallarının gerçekleştirilmesi de güvenlik ekiplerinin üzerinde gibi görünmektedir. Yürüyen merdiven boşluklarından düşen çocuklar, AVM?lerin içinde balon şişirilmesi için tüp kullanımı, korkulukların ve tırabzanların iyi sabitlenmemiş olması, zeminlerin ıslak bırakılarak düşmelere sebebiyet vermesi, süslemelerin koparak insanların üzerine düşmesi, çalışmalar yapılırken enerji ve elektrik kablolarının açıkta kalması hep birer güvenlik değil emniyet zaafiyetidir. AVM?lerde emniyetin sağlanması ÖGG?lerin sorumluluğunda olmamalı, İşçi Sağlığı-İş Güvenliği (Aslında İşçi Sağlığı-İş Emniyeti ya da daha da doğrusu; Çalışan Sağlığı-İş Emniyeti demek daha doğru olacaktır.) uzmanlık alanı gibi Müşteri Sağlığı-Müşteri Emniyeti uzmanlığı oluşturulmalıdır. ÖGG?nin AVM?lerdeki ?Emniyet? görevleri; açık bırakılan su, elektrik, gaz gibi enerji kaynaklarının kapatılması vb.?den öteye gitmemelidir. Bu noktada ÖGG?lerden daha çok AVM?lerde görev yapan teknik kadroların güçlendirilmesi veya sayısının arttırılması daha etkin sonuçlar getirebilecektir.

(Düşmelere ve sarkmalara karşı güçlendirilmiş ve mesafelendirilmiş korkuluklar.-Üstte)

Sonuç

Güvenli AVM?yi oluşturmak yılların geçmesine, üzücü neticeler verecek hadiselerin yaşanmasına, maliyetsel kaygılara terk edilmemelidir. Özellikle mağaza yönetimleri güvenlik sistemlerine ödedikleri bedelin karşılığını alıp almadıklarının sorgulayıcısı olmalıdırlar. AVM Yönetimleri sadece AVM?ler konusunda uzmanlaşmış bağımsız güvenlik denetim ve danışmanlık hizmeti almanın gayreti içerisinde bulunmalıdırlar. AVM?lerde standart güvenlik uygulamalarına geçilmesinin zamanı da gelmiştir. Öte yandan, AVM?lere otellerde olduğu gibi yıldız verme uygulaması getirilmeli, güvenlik sistemi ve uygulamaları bu yıldızların verilmesinde bir anlam ifade etmelidir. AVM güvenlik personeline yönelik ve spesifik hale getirilmiş  (Genel hususların değil ilgili AVM?nin koşullarının ve durumunun ele alındığı) hizmetiçi eğitim faaliyetlerine ağırlık verilmesi böylelikle görevli personelin etkinleştirilmesi sağlanmalıdır.

murattekek@mynet.com

   

3 Yorum to “Alışveriş Merkezleri (Avm) Güvenliği”

  1. e y says:

    Sayın Tekek güvenlik sektöründe uzun yıllar hizmet vermiş olmanın getirdiği eşsiz birikimini biz sektör çalışanlarına aktarmada ve vizyon kazandırmada cimrilik etmemekte, aksine cömert davranmaktadır. Kendisine takdir ve teşekkürlerimi sunarım. Açık hava organizasyonlarında güvenlik ile ilgili görüşlerini ve bilgilerini bizimle paylaşmasını da dilerim.

  2. MKK says:

    detaylı ve güzel bir çalışma.

  3. […] harekete geçirici, sürekliliği sağlayıcı, yönlendirici vb. birçok örtülü misyonu yüklendiğini“ de düşündüğümüz zaman aslında bu tür güvenlik illüzyonlarının sebepleri de […]

Yorum Yapın